Informe del jugador

Jugador: "Botvinnik*" con las piezas blancas (699 partidas)
Base de datos: [clipbase] (1,393 partidas)
Generado por Scid 4.2.2, 2010.06.09

1. Estadísticas e historia

1.1 Estadísticas

                            Partidas     1-0     =-=     0-1 Puntuación
-----------------------------------------------------------
 Todas las partidas referidas    699     383     255      60    73.1%
-----------------------------------------------------------

1.2 Partidas más antiguas

1: 1-0(37) Botvinnik M -- Folga I, Leningrad 2nd cat 1924 [88]
2: 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Folga I, Leningrad 1924 [88]
3: 1-0(48) Botvinnik Mikhail -- Zilberman A, Leningrad jr 1924 [79]
4: 1-0(32) Botvinnik M -- Begunov N, Leningrad 2/3th cat 1924 [76]
5: 1-0(23) Botvinnik Mikhail -- Timofeev N, Leningrad 1924 [75]
6: 0-1(28) Botvinnik Mikhail -- Makhlin A, Leningrad 2/3th cat 1924 [27]
7: 1-0(29) Botvinnik Mikhail -- Kalinin I, Leningrad 2/3th cat 1924 [26]
8: 1-0(33) Botvinnik Mikhail -- Riblin B, Leningrad 1st cat 1925 [108]
9: 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Zverev J, Leningrad 1st cat 1925 [101]
10: 1-0(35) Botvinnik M -- Zwierw J, Leningrad 1925 [101]

1.3 Partidas más nuevas

1: 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- SARGON, Hamburg 1983 [39]
2: 1-0(32) Botvinnik M -- M.K. V computer S S, simultaan Duitsland 1982
3: 0-1(34) Botvinnik M -- Jacobs, London clock sim 1981
4: 1-0(35) Botvinnik M -- Byron, London clock sim 1981
5: 1-0(57) Botvinnik Mikhail -- Goodman, London 1978
6: 1-0(23) Botvinnik M -- Psakhis Lev, Moscow 1977
7: 1-0(75) Botvinnik M -- Larsen Bent, Match-Tournament, Leiden 1970
8: =-=(26) Botvinnik M -- Matulovic Milan, Match, Belgrade 1970
9: =-=(25) Botvinnik M -- Spassky B, Leiden ,MCL 02 1970
10: =-=(41) Botvinnik M -- Donner J, Leiden ,MCL 02 1970

1.4 Rivales más frecuentes

1: 30 1941-1968 35% Smyslov Vassily [8,25,26,32,40,44,50,52,...]
2: 26 1941-1958 46% Smyslov Vasili [8,9,26,32,48,50,53,54,...]
3: 22 1927-1951 9% Ragozin Viacheslav [2,3,9,14,16,26,29,32,...]
4: 21 1960-1961 36% Tal Mihail [89]
5: 15 1952-1966 50% Petrosian Tigran V [18]
6: 13 1930-1954 15% Kan Ilya [1,16,82,95,100,109,112,114]
7: 13 1938-1969 27% Keres Paul [44,68,75,79,107,112,120,121]
8: 12 1951-1956 50% Bronstein David [33,61,66,67,76,92,95,120]
9: 11 1933-1945 41% Flohr S [3,14,16,20,22,41,42,75,...]
10: 10 1934-1954 55% Euwe Max [23,31,32,35,69,70,71,76,...]

1.5 Resultado de duraciones y frecuencias

                      Puntuación  Duración de la partida        Frecuencia       
                                    1-0    =-=    0-1    1-0     =-=     0-1  
 Informe de partidas       73.1%     41     41     49   54.7%   36.4%    8.5% 
 Todas las partidas        53.8%     42     41     42   35.1%   37.4%   27.3% 

2. Elo y rendimiento

2.1 Promedio de Elo y rendimiento

Elo de las blancas: 0 (0 partidas); Rendimiento de las blancas: 0 (0% vs 0)
Elo de las negras: 0 (0 partidas); Rendimiento de las negras: 0 (0% vs 0)

2.2 Partida con el mayor promedio de Elo

1: =-=(38) Botvinnik Mikhail -- Barcza Gedeon, Budapest 1952
2: 1-0(32) Botvinnik M -- M.K. V computer S S, simultaan Duitsland 1982
3: 0-1(34) Botvinnik M -- Jacobs, London clock sim 1981
4: 1-0(35) Botvinnik M -- Byron, London clock sim 1981
5: 1-0(57) Botvinnik Mikhail -- Goodman, London 1978
6: 1-0(23) Botvinnik M -- Psakhis Lev, Moscow 1977
7: 1-0(75) Botvinnik M -- Larsen Bent, Match-Tournament, Leiden 1970
8: =-=(26) Botvinnik M -- Matulovic Milan, Match, Belgrade 1970
9: =-=(25) Botvinnik M -- Spassky B, Leiden ,MCL 02 1970
10: =-=(41) Botvinnik M -- Donner J, Leiden ,MCL 02 1970

3. Movimientos y temas

3.1 Aperturas

1:A20-A29 60 70%
2:D30-D39 49 76%
3:E40-E49 46 75%
4:E60-E69 41 56%
5:D40-D49 39 82%
6:E20-E29 39 69%
7:A10-A19 38 82%
8:A30-A39 24 67%
9:D90-D99 24 69%
10:D20-D29 23 65%

3.2 Temas posicionales

Frecuencia de los temas en las primeras 20 jugadas de cada partida:
Enroque al mismo lado: 77% Peón de dama aislado de las blancas: 13%
Enroque en lados opuestos: 5% Peón de dama aislado de las negras: 8%
Avanzada de los peones del rey: 10% Peones blancos en 5/6/7ª fila: 49%
Damas intercambiadas: 40% Peones negros en 2/3/4ª fila: 30%
Un lado tiene los dos alfiles: 4% Columnas c/d/e abiertas: 54%

3.3 Finales

Tipos de finales según la última posición de las partidas:
P AC T T,AC D D,AC D,TD,T,AC
Informe de partidas 1% 13% 13% 29% 3% 6% 3% 32%
Todas las partidas 1% 12% 12% 29% 3% 6% 3% 32%

4. Tabla teórica

: +383 =255 -60 (510.5/699: 73%)
12345678
1 Cf3
d51
c42
e63
b34
Cf6
Ab2
Ae75
e3
OO
Cc36
c5
cxd5
Cxd5
Cxd5
exd57
28: 82%
2 ...
Cf6
c48
e69
g310
b611
Ag2
Ab7
OO
c512
b3
Cc6
Ab2
Ae7
Cc3
OO13
29: 69%
3 e4
c514
Cf315
d616
d4
cxd4
Cxd4
Cf6
Cc3
a617
Ae2
e618
a4
Cc6
OO
Dc719
30: 85%
4 ...
c6
d420
d5
exd5
cxd5
c4
Cf6
Cc3
Cc621
Ag5
e622
c523
Ae7
Ab5
OO24
15: 73%
5 ...
e5
Cf3
Cc625
Ab526
a627
Aa4
Cf628
OO29
Cxe430
d4
b5
Ab3
d5
dxe5
Ae631
25: 68%
6 c4
e632
Cf333
d534
d435
Cf6
Cc336
Ae7
Ag5
OO
e3
Cbd7
Ad3
c5
OO
cxd437
32: 77%
7 ...
e5
Cc338
Cf639
Cf340
Cc6
d4
exd441
Cxd4
Ab4
Ag5
h6
Ah4
Axc3+42
bxc3
Ce543
22: 73%
8 ...
Cf6
d444
g645
Cc346
d547
Cf348
Ag7
Db3
c6
cxd5
Cxd5
Ad2
OO
e4
Cb649
17: 79%
9 ...
...
Cc3
g650
g351
Ag7
Ag2
OO
d452
d6
Cf3
c653
OO
Af5
Ch4
Ae654
29: 60%
10 ...
...
...
e6
d455
Ab456
e357
b658
Ce2
Aa6
a3
Axc3+
Cxc3
d5
b3
OO59
15: 73%
11 d4
e660
c461
f562
g363
Cf6
Ag2
Ae764
Cc365
OO
e366
d6
Cge2
c6
OO
e567
27: 65%
12 ...
d5
Cf3
Cf668
c4
e669
Cc370
c571
cxd5
Cxd5
e3
Cc672
Ad373
cxd4
exd4
Ae774
22: 82%
13 ...
...
c4
e675
Cc376
Cf677
Ag578
Ae779
e3
OO
Cf3
b680
Tc1
Ab7
Ad3
Cbd781
29: 79%
14 ...
...
...
c6
Cf382
Cf6
e383
e6
Ad384
Cbd7
OO85
Ae786
Cc3
OO
e4
dxe487
22: 66%
15 ...
Cf6
c488
d689
Cc3
e590
Cf391
Cbd7
g3
g6
Ag2
Ag7
OO
OO
e4
c692
26: 83%
16 ...
...
...
g6
g393
Ag794
Ag2
OO95
Cc3
d696
Cf397
Cbd798
OO
e5
e4
exd499
22: 66%
17 ...
...
...
...
Cc3
Ag7100
e4101
d6102
g3103
OO
Ag2
e5104
Cge2
Ag4
f3
Ae6105
20: 80%
18 ...
...
...
e6
Cc3106
d5
Ag5107
Ae7108
e3109
h6110
Axf6
Axf6
cxd5
exd5
Db3
c6111
27: 67%
19 ...
...
...
...
...
Ab4
Db3112
c5113
dxc5
Cc6114
Ag5115
h6116
Ah4117
Cd4118
Da4
Axc3+119
31: 77%
20 ...
...
...
...
...
...
e3
OO120
Ad3121
d5122
a3
Axc3+
bxc3
dxc4
Axc4
c5123
32: 66%
Generado a partir de las 500 partidas con mejor Elo.
  1. 1...e6 2.c4 f5 3.g3 Cf6 4.Ag2 d5 5.OO c6 6.b3 Ad6 7.d4 OO 8.Aa3 Axa3 9.Cxa3 Cbd7 =-=(57) Botvinnik M -- Ragozin Evgeni, Ch URS, Leningrad (7) 1939; 2...d5 3.g3 Cf6 4.Ag2 Ae7 5.OO OO 6.d4 Cbd7 7.Cc3 c6 8.Dd3 b6 9.b3 Ab7 1-0(36) Botvinnik M -- Tylor Theodore, It, Nottingham 1936.
    1...d6 2.d4 Cf6 3.Cc3 g6 4.e4 Ag7 5.Ae2 OO 6.OO Cbd7 7.e5 Ce8 8.Af4 Cb6 9.h3 c6 =-=(95) Botvinnik M -- Simagin V, URS 22ch 1955; =-=(110) Botvinnik Mikhail -- Simagin Vladimir, Moscow ch-SU 1955.
    1...f5 2.g3 Cf6 3.Ag2 e6 4.OO Ae7 5.c4 OO 6.b3 De8 7.Cc3 Dh5 8.Dc2 Cc6 9.d4 d6 1-0(63) Botvinnik Mikhail -- Riumin Nikolai, Moscow 1936.
    1...c5 2.c4 Cf6 3.g3 b6 4.Ag2 Ab7 5.OO g6 6.d3 Ag7 7.e4 OO 8.Cc3 Cc6 9.Ce1 Ce8 1-0(49) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Moscow ch-SU 1952.

  2. 2.d4 Cf6 3.c4 e6 4.Cc3 c5 5.cxd5 Cxd5 6.e3 Cc6 7.Ac4 cxd4 8.exd4 Ae7 9.OO OO 1-0(51) Botvinnik Mikhail -- Alekhine Alexander, AVRO 1938; 1-0(51) Botvinnik M -- Alekhin Alexander, It, Amsterdam (7) 1938; 4.g3 Ae7 5.Ag2 OO 6.OO c6 7.Cbd2 Cbd7 8.Dc2 b5 9.c5 Dc7 0-1(34) Botvinnik M -- Rabinovich Ilia, Ch URS , Leningrad (Russia) 1938; 3...c6 4.e3 e6 5.Ad3 dxc4 6.Axc4 c5 7.OO Cc6 8.De2 cxd4 9.Td1 Ae7 1-0(46) Botvinnik M -- Alatortsev Vladimir, Ch Leningrad, Leningrad 1932; 4.cxd5 cxd5 5.Cc3 Cc6 6.Af4 e6 7.e3 Ad6 8.Ad3 OO 9.OO b6 1-0(60) Botvinnik Mikhail -- Kottnauer Cenek, Moscow Chigorin-mem 1947; 4.Cc3 dxc4 5.a4 Af5 6.e3 e6 7.Axc4 Ab4 8.OO OO 9.De2 Ce4 =-=(50) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Match, Leningrad (1) 1940.
    2.g3 g6 3.Ag2 Ag7 4.d4 Cf6 5.c4 c6 6.Ca3 OO 7.OO Ce4 8.Af4 Db6 9.Dc1 Ae6 =-=(23) Botvinnik Mikhail -- Donner Jan-Hein, Leipzig 1960; 4.OO e5 5.d3 Ce7 6.Cbd2 OO 7.e4 d4 8.a4 f6 9.Ce1 Ae6 1-0(42) Botvinnik M -- Pachman L, Leipzig 1960.
    2.e3 Cf6 3.c4 e6 4.b3 Ae7 5.Ab2 OO 6.Cc3 c5 7.cxd5 Cxd5 8.Cxd5 Dxd5 9.Ac4 Dd8 1-0(52) Botvinnik Mikhail -- Levenfish Grigori, Moscow m 1937.

  3. 2...d4 3.e3 Cc6 4.exd4 Cxd4 5.Cxd4 Dxd4 6.Cc3 c6 7.d3 e5 8.Ae3 Dd8 9.Ae2 Cf6 1-0(63) Botvinnik M -- Flohr S, URS-ch13 Moscow ,URS 1944; 1-0(68) Botvinnik Mikhail -- Flohr Salo, Moscow ch-URS 1944; 3.b4 g6 4.Ab2 Ag7 5.g3 e5 6.d3 Ce7 7.Ag2 c5 8.bxc5 Cd7 9.Aa3 Cxc5 1-0(34) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Ch URS, Leningrad 1933.
    2...dxc4 3.Ca3 c5 4.Cxc4 Cc6 5.b3 f6 6.Ab2 e5 7.g3 Cge7 8.Ag2 Cd5 9.OO Ae7 =-=(34) Botvinnik Mikhail -- Fine Reuben, Nottingham 1936; =-=(36) Botvinnik M -- Fine Reuben, It, Nottingham 1936.
    2...c6 3.d4 Cf6 4.e3 e6 5.Ad3 Cbd7 6.Cc3 dxc4 7.Axc4 b5 8.Ad3 a6 9.e4 c5 1-0(25) Botvinnik M -- Belavenets Sergey, Match, Leningrad 1934.

  4. 3.g3 Cf6 4.Ag2 Ae7 5.OO OO 6.d4 Cbd7 7.Cc3 dxc4 8.e4 c6 9.a4 a5 1-0(21) Botvinnik M -- Lasker Emanuel, It, Moscow 1936; 1-0(21) Botvinnik Mikhail -- Lasker Emanuel, Moscow 1936.
    3.d4 Cf6 4.Cc3 c6 5.e3 Cbd7 6.Ad3 Ae7 7.OO OO 8.b3 Ab4 9.Ab2 De7 1-0(25) Botvinnik M -- Poliak Abram, Ch URS , Leningrad (Russia) 1938; 1-0(25) Botvinnik Mikhail -- Poliak E, USSR 1938.

  5. 4...c5 5.e3 Cc6 6.d4 cxd4 7.exd4 Ab4+ 8.Cbd2 dxc4 9.Axc4 a6 =-=(52) Botvinnik Mikhail -- Kotov Alexander, Moscow ch-SU 1945.

  6. 6.Ae2 c6 7.OO Cbd7 8.Cc3 a6 9.Cd4 dxc4 1-0(43) Botvinnik M -- Chekhover Vitaly, It, Moscow (16) 1935.

  7. 9.d4 cxd4 1-0(42) Botvinnik M -- Zagoriansky E, Sverdlovsk 1943.

  8. 2.g3 g6 3.c4 c6 4.Ag2 Ag7 5.d4 OO 6.Cc3 d5 7.cxd5 cxd5 8.Ce5 b6 9.Ag5 Ab7 0-1(69) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957; 0-1(72) Botvinnik M -- Smyslov V, Moscow-Wch [Smyslov] 1957; 5.Cc3 OO 6.d4 d5 7.cxd5 cxd5 8.Ce5 b6 9.Ag5 Ab7 0-1(69) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (17) 1957; 3.Ag2 Ag7 4.c4 c6 5.d4 d5 6.cxd5 cxd5 7.Cc3 OO 8.Ce5 Cc6 9.OO Af5 =-=(23) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957; =-=(23) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (11) 1957; 4.OO d5 5.d3 OO 6.Cbd2 Cc6 7.e4 dxe4 8.dxe4 e5 9.Te1 Te8 1-0(33) Botvinnik Mikhail -- O'Kelly de Galway Albert, Budapest 1952.
    2.d4 d5 3.c4 e6 4.Cc3 c5 5.cxd5 Cxd5 6.e3 Ae7 7.Ac4 Cc6 8.OO cxd4 9.exd4 OO 1-0(59) Botvinnik M -- Ravinsky G, URS-ch13 Moscow ,URS 1944; 1-0(95) Botvinnik M -- Ravinsky G, Moscow ch-c 1944; 1-0(126) Botvinnik Mikhail -- Ravinsky Grigory, Moscow ch-SU 1944; 2...d6 3.c4 Cbd7 4.g3 g6 5.Ag2 Ag7 6.Cc3 e5 7.OO OO 8.e4 c6 9.d5 cxd5 =-=(64) Botvinnik M -- Bronstein David I, Ch URS, Moscow (9) 1945.

  9. 2...c6 3.d4 d5 4.cxd5 cxd5 5.Cc3 Cc6 6.Af4 e6 7.e3 Ad6 8.Ad3 Axf4 9.exf4 OO =-=(22) Botvinnik Mikhail -- Benko Pal, Budapest 1952; 4.Cc3 e6 5.e3 Cbd7 6.Ad3 dxc4 7.Axc4 b5 8.Ad3 b4 9.Ce4 Ab7 1-0(91) Botvinnik M -- Minev Nikolay N, Olympiad, Amsterdam 1954; 3.Cc3 d5 4.e3 g6 5.d4 Ag7 6.Db3 OO 7.Ad2 b6 8.cxd5 cxd5 9.Ce5 Ab7 =-=(38) Botvinnik M -- Winter William, It, Nottingham 1936; 6.Ad3 OO 7.OO Cbd7 8.De2 Te8 9.cxd5 cxd5 1-0(37) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Moskva Alekhine-mem 1936.
    2...g6 3.d4 Ag7 4.g3 OO 5.Ag2 d6 6.Cc3 Cbd7 7.OO e5 8.e4 a5 9.Ae3 Te8 1-0(30) Botvinnik M -- Salo Tapio, Olympiad, Amsterdam (1) 1954; 3.Cc3 Ag7 4.d4 d6 5.g3 OO 6.Ag2 Cbd7 7.OO c6 8.e4 e5 9.h3 a5 =-=(22) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1954.
    2...c5 3.g3 d5 4.cxd5 Cxd5 5.Ag2 Cc6 6.d4 g6 7.e4 Cb6 8.d5 Cb4 9.a3 Ca6 1-0(34) Botvinnik Mikhail -- Khachaturov A, Moscow 1943; 3.Cc3 d5 4.cxd5 Cxd5 5.e4 Cb4 6.Ac4 e6 7.d3 Ae7 8.OO a6 9.a3 C4c6 =-=(65) Botvinnik Mikhail -- Gerstenfeld Eduard, Moscow ch-SU 1940.
    2...b6 3.g3 Ab7 4.Ag2 c5 5.OO g6 6.d4 cxd4 7.Cxd4 Axg2 8.Rxg2 Ag7 9.Cc3 OO 1-0(44) Botvinnik M -- Lilienthal Andre, It, Moscow (3) 1936; 6...Ag7 7.d5 b5 8.Cfd2 bxc4 9.e4 d6 1-0(31) Botvinnik M -- Model Abram, Ch Leningrad, Leningrad 1932.
    2...e5 3.d4 d5 4.Cc3 Ae7 5.g3 OO 6.Ag2 c6 7.OO b6 8.Cxe5 Ab7 9.e4 dxc4 1-0(30) Botvinnik M -- Makogonov Vladimir, Ch URS , Leningrad (Russia) (17) 1938.
    2...d6 3.d4 Cbd7 4.g3 e5 5.Ag2 Ae7 6.OO OO 7.Cc3 c6 8.e4 Dc7 9.h3 Te8 1-0(30) Botvinnik M -- Tartakower Savielly, It, Nottingham 1936.

  10. 3.d4 d5 4.Cc3 Ae7 5.g3 OO 6.Ag2 c6 7.OO b6 8.Ce5 Ab7 9.e4 dxc4 1-0(30) Botvinnik Mikhail -- Makogonov Vladimir, USSR 1938; 5.cxd5 exd5 6.Af4 OO 7.e3 Cbd7 8.Ad3 c5 9.OO a6 =-=(41) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, Ch URS, Leningrad (14) 1939; 4...dxc4 5.e3 Cbd7 6.Axc4 c5 7.OO cxd4 8.exd4 Dc7 9.Ab3 Ae7 1-0(39) Botvinnik M -- Kaminer Sergey, Leningradd cat 1925.
    3.Cc3 d5 4.d4 Ae7 5.g3 dxc4 6.Da4+ Cbd7 7.Dxc4 a6 8.Af4 Ad6 9.Ae5 Tb8 =-=(41) Botvinnik M -- Romanovsky Petr, Ch URS, Leningrad (3) 1939.

  11. 3...c5 4.Ag2 Cc6 5.OO Cd4 6.Cxd4 cxd4 7.e3 Dc7 8.d3 dxe3 9.Axe3 Ae7 =-=(33) Botvinnik M -- Spassky Boris V, Ch URS, Moscow 1955.

  12. 5...Ae7 6.b3 OO 7.Ab2 d5 8.d4 dxc4 9.bxc4 c5 1-0(58) Botvinnik Mikhail -- Budo A, Leningrad ch-city 1930.

  13. 9.d4 Cxd4 0-1(49) Botvinnik M -- Capablanca J., It, Moscow 1936.

  14. 1...e6 2.d4 d5 3.Cd2 c5 4.exd5 exd5 5.Ab5+ Cc6 6.Cgf3 Ad6 7.dxc5 Axc5 8.OO Ce7 9.Cb3 Ab6 1-0(49) Botvinnik M -- Boleslavsky Isaak, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941; 7.OO Ce7 8.dxc5 Axc5 9.Cb3 Ab6 1-0(65) Botvinnik M -- Boleslavsky Isaak, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941; 5...Ad7 6.De2+ Ae7 7.dxc5 Cf6 8.Cgf3 OO 9.OO Te8 =-=(67) Botvinnik M -- Bronstein D, Moscow 1951; 3...Cf6 4.e5 Cfd7 5.Ad3 b6 6.Ce2 c5 7.c3 Aa6 8.Axa6 Cxa6 9.OO Ae7 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Petrov Vladimir, Moscow ch-URS 1940; 1-0(37) Botvinnik M -- Petrov Vladimir, Ch URS, Moscow (6) 1940; 3...dxe4 4.Cxe4 Cd7 5.g3 Cgf6 6.Cxf6+ Cxf6 7.Ag2 c5 8.Ce2 Db6 9.OO Ad7 1-0(57) Botvinnik M -- Guimard Carlos E., GRONINGEN 1946; 3...Cc6 4.Cgf3 Cf6 5.e5 Cd7 6.Cb3 f6 7.Ab5 Ae7 8.Af4 OO 9.exf6 gxf6 1-0(46) Botvinnik M -- Boleslavsky Isaak, Ch URS, Moscow (9) 1944; 3.Cc3 Ab4 4.e5 f6 5.Cf3 c5 6.a3 Aa5 7.b4 cxb4 8.Cb5 b3+ 9.c3 Cc6 1-0(31) Botvinnik Mikhail -- Pavlov Pianov N, Moscow ch-SU 1927; 8...Cc6 9.axb4 Ac7 1-0(34) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Tournament, Leningrad 1927; 3...dxe4 4.Cxe4 Cf6 5.Ag5 Ae7 6.Cxf6+ Axf6 7.Axf6 Dxf6 8.Cf3 b6 9.Ab5+ c6 =-=(30) Botvinnik Mikhail -- Sarink Hendrik, Enschede simul 1958; 3...Cf6 4.Ag5 dxe4 5.Cxe4 Ae7 6.Cc3 OO 7.Cf3 Cbd7 8.Ae2 c5 9.OO b6 =-=(31) Botvinnik Mikhail -- Rauzer Vsevolod, Odessa ch-SU 1929; 2.d3 d5 3.Cd2 Cf6 4.Cgf3 c5 5.g3 Cc6 6.Ag2 Ae7 7.OO OO 8.Te1 Tb8 9.e5 Cd7 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Uhlmann Wolfgang, Moscow Alekhine-mem 1956.
    1...Cf6 2.e5 Cd5 3.d4 d6 4.Cf3 Ag4 5.Ae2 c6 6.OO dxe5 7.Cxe5 Axe2 8.Dxe2 Cd7 9.f4 e6 1-0(66) Botvinnik Mikhail -- Flohr Salomon, Moscow 1936; 1-0(57) Botvinnik Mikhail -- Flohr Salo, Moscow 1936; 6...Axf3 7.Axf3 dxe5 8.dxe5 e6 9.De2 Dc7 =-=(36) Botvinnik M -- Flohr S, It, Nottingham 1936.
    1...d5 2.exd5 Dxd5 3.Cc3 Da5 4.Cf3 Cf6 5.d4 Ag4 6.h3 Axf3 7.Dxf3 c6 8.Ac4 e6 9.OO Cbd7 1-0(73) Botvinnik M -- Konstantinopolsky A, Ch URS, Moscow 1952.

  15. 2.f4 Cf6 3.d3 d5 4.e5 Cg8 5.Cf3 Cc6 6.c3 Ag4 7.h3 Axf3 8.Dxf3 e6 9.Df2 h5 0-1(46) Botvinnik Mikhail -- Petrosian Tigran, Garga 1952.

  16. 2...e6 3.d4 cxd4 4.Cxd4 Cf6 5.Cc3 d6 6.Ae2 a6 7.Ae3 Dc7 8.a4 b6 9.f4 Ab7 1-0(28) Botvinnik M -- Ragozin V, Training game April 1936; 1-0(28) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Training 1936; 7.a4 Dc7 8.f4 Cbd7 9.OO b6 1-0(44) Botvinnik M -- Aarland Stein Arild, Tournament, Sverdlovsk 1943; 6...Cc6 7.Ae3 Ae7 8.OO OO 9.f4 Dc7 1-0(56) Botvinnik M -- Rudakovsky Iosif, Ch URS, Moscow (19) 1940.
    2...Cc6 3.d4 cxd4 4.Cxd4 Cf6 5.Cc3 d6 6.Ae2 e5 7.Cb3 Ae7 8.OO OO 9.f4 exf4 1-0(52) Botvinnik Mikhail -- Boleslavsky Isaak, Sverdlovsk 1943; 9.Af3 Ca5 1-0(39) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Training 1953; 6...e6 7.Ae3 Ae7 8.OO OO 9.Dd2 a6 =-=(40) Botvinnik M -- Kan Ilia, Ch URS, Leningrad 1933; 5...a6 6.Cxc6 dxc6 7.Dxd8+ Rxd8 8.Af4 Re8 9.f3 Ae6 =-=(27) Botvinnik M -- Flohr S, It, Moscow (18) 1935.

  17. 5...g6 6.Ae3 Ag7 7.f3 Cc6 8.Dd2 OO 9.g4 Cxd4 1-0(19) Botvinnik Mikhail -- Averbakh Yuri, Training 1955.

  18. 6...e5 7.Cb3 Ae7 8.OO OO 9.f4 Cbd7 =-=(22) Botvinnik M -- Petrosian Tigran V, It, Budapest 1952.

  19. 9.Cb3 b6 1-0(72) Botvinnik M -- Konstantinopolski Alexander, Ch URS, Moscow (14) 1940; 1-0(53) Botvinnik Mikhail -- Konstantinopolsky A, Moscow ch-SU 1940; 1-0(64) Botvinnik Mikhail -- Konstantinopolsky A, USSR 1940.

  20. 2.c4 e6 3.Cf3 d5 4.exd5 exd5 5.cxd5 cxd5 6.Ab5+ Ad7 7.Axd7+ Dxd7 8.Ce5 Dc7 9.OO Ad6 =-=(26) Botvinnik M -- Flohr S, Match, Leningrad/Moscow (11) 1933; =-=(26) Botvinnik Mikhail -- Flohr Salo, Moscow 1933; 2...d5 3.exd5 cxd5 4.d4 Cf6 5.Cc3 e6 6.Cf3 Ae7 7.cxd5 Cxd5 8.Ac4 Cc6 9.OO OO =-=(26) Botvinnik Mikhail -- Makogonov Vladimir, Sverdlovsk 1943; =-=(27) Botvinnik M -- Makogonov V, Sverdlovsk 1943.

  21. 5...e6 6.Cf3 Ae7 7.Ag5 dxc4 8.Axc4 OO 9.OO Cbd7 1-0(24) Botvinnik M -- Budo A, Ch URS , Leningrad (Russia) 1938; 7...OO 8.Tc1 Cc6 9.c5 Ce4 1-0(52) Botvinnik M -- Konstantinopolski Alexander, Tournament, Sverdlovsk 1943; 7.cxd5 Cxd5 8.Ac4 Cc6 9.OO a6 1-0(32) Botvinnik Mikhail -- Khavin Abram, Moscow ch-SU 1944; 7.c5 OO 8.b4 b6 9.Ad3 Ad7 1-0(45) Botvinnik Mikhail -- Golombek Harry, Moscow Alekhine-mem 1956.

  22. 6...dxc4 7.d5 Ce5 8.Dd4 Cd3+ 9.Axd3 cxd3 1-0(33) Botvinnik M -- Flohr S, Match, Leningrad/Moscow (9) 1933; 0-1(40) Botvinnik M -- Flohr S, Match, Leningrad/Moscow (1) 1933.
    6...Db6 7.cxd5 Dxb2 8.Tc1 Cb4 9.Ca4 Dxa2 1-0(12) Botvinnik M -- Spielmann R, Moscow 1935.

  23. 7.Cf3 dxc4 8.Axc4 Ae7 9.OO OO 0-1(56) Botvinnik M -- Euwe Max, Hastings 1934.

  24. 9.Cf3 Ce4 1-0(27) Botvinnik M -- Kmoch H, Leningrad 1934; 1-0(26) Botvinnik M -- Kmoch H, Leningrad 1934; 1-0(30) Botvinnik M -- Kmoch, Leingrad 1934.

  25. 2...d6 3.d4 Cf6 4.Cc3 Cbd7 5.Ac4 Ae7 6.OO OO 7.De2 c6 8.a4 Dc7 9.Td1 h6 =-=(47) Botvinnik M -- Romanovsky P, URS-ch05 Moscow 1927; =-=(49) Botvinnik Mikhail -- Romanovsky Peter, Moscow ch-URS 1927.
    2...Cf6 3.Cxe5 d6 4.Cf3 Cxe4 5.De2 De7 6.d3 Cf6 7.Ag5 Dxe2+ 8.Axe2 Ae7 9.Cc3 Ag4 =-=(15) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941; 3.Cc3 Cc6 4.Ab5 Cd4 5.Aa4 Ac5 6.d3 OO 7.OO d6 8.h3 c6 9.Cxd4 Axd4 =-=(19) Botvinnik M -- Fine Reuben, It, Amsterdam 1938.

  26. 3.Cc3 Cf6 4.Ab5 Cd4 5.Aa4 Ac5 6.d3 OO 7.OO c6 8.h3 d6 9.Cxd4 Axd4 =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Makogonov Vladimir, Moscow ch-SU 1944; 6.Cxe5 De7 7.Cd3 Cxe4 8.OO Cxc3 9.dxc3 Ce6 1-0(62) Botvinnik M -- Veresov Gavriil, Ch URS, Moscow (10) 1940; 5.Cxd4 exd4 6.e5 dxc3 7.exf6 Dxf6 8.dxc3 c6 9.Ad3 d5 =-=(19) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Moscow ch-SU 1944; 4...Ab4 5.OO OO 6.d3 Axc3 7.bxc3 d6 8.Ag5 De7 9.Te1 Cd8 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Reshevsky Samuel, The Hague/Moskva Wch 1948; 1-0(41) Botvinnik M -- Panov V, URS-ch11 Leningrad 1939; 1-0(41) Botvinnik M -- Panov Vasily, Ch URS, Leningrad (9) 1939; 3...Ab4 4.Cd5 Ae7 5.d4 d6 6.Ab5 Ag4 7.dxe5 dxe5 8.h3 Ad7 9.De2 Cf6 1-0(40) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Tournament, Sverdlovsk 1943; 1-0(40) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Sverdlovsk 1943.
    3.Ac4 Cf6 4.OO Ac5 5.d3 d6 6.Ae3 Ab6 7.Cbd2 OO 8.c3 Ag4 9.h3 Ah5 1-0(29) Botvinnik Mikhail -- Kalinin I, Leningrad 2/3th cat 1924.

  27. 3...d6 4.d4 Ad7 5.Cc3 exd4 6.Cxd4 Cxd4 7.Dxd4 Ce7 8.Ag5 f6 9.Ae3 Cc6 0-1(28) Botvinnik Mikhail -- Makhlin A, Leningrad 2/3th cat 1924.

  28. 4...d6 5.c3 Ad7 6.d4 Cge7 7.Cbd2 g6 8.dxe5 dxe5 9.h4 h5 1-0(36) Botvinnik Mikhail -- Ciocaltea Victor, Moscow Alekhine-mem 1956.

  29. 5.d3 Ac5 6.Cc3 d6 7.Ag5 h6 8.Axf6 Dxf6 9.Cd5 Dg6 =-=(40) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Match, Leningrad (7) 1940.

  30. 5...d6 6.c3 Ad7 7.d4 g6 8.Cbd2 De7 9.Te1 Ag7 1-0(46) Botvinnik Mikhail -- Boleslavsky Isaak, Moscow 1946; 1-0(46) Botvinnik Mikhail -- Boleslavsky Isaak, Moscow ch-SU 1945.
    5...Ae7 6.Te1 b5 7.Ab3 OO 8.a4 Ab7 9.Cc3 Cd4 =-=(74) Botvinnik M -- Bondarevsky Igor, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941; =-=(72) Botvinnik M -- Bondarevsky I, URS abs ch 1941.

  31. 9.c3 Ae7 =-=(52) Botvinnik M -- Euwe M, Leningrad 1934; =-=(45) Botvinnik M -- Denker A, Groningen 130&187 1946; =-=(47) Botvinnik M -- Denker Arnold S, Ch Europe , Groningen (Netherlands) 1946; =-=(49) Botvinnik M -- Euwe Max, Tournament, Leningrad 1934; =-=(48) Botvinnik M -- Euwe, Leningrad 1934.

  32. 1...c6 2.e4 d5 3.exd5 cxd5 4.d4 Cf6 5.Cc3 Cc6 6.Ag5 e6 7.Cf3 dxc4 8.Axc4 Ae7 9.OO OO 0-1(47) Botvinnik Mikhail -- Euwe Max, Hastings 1934; 0-1(56) Botvinnik M -- Euwe M, Hastings 1935; 0-1(56) Botvinnik M -- Euwe Max, It, Hastings 1934; 7.c5 Ae7 8.Ab5 OO 9.Cf3 Ce4 1-0(27) Botvinnik M -- Kmoch Hans, Tournament, Leningrad 1934; 6...Db6 7.cxd5 Dxb2 8.Tc1 Cb4 9.Ca4 Dxa2 1-0(11) Botvinnik M -- Spielmann, Moscow 107&29 1935; 1-0(12) Botvinnik M -- Spielmann Rudolf, It, Moscow (1) 1935; 5...e6 6.Cf3 Ae7 7.c5 OO 8.Ad3 b6 9.b4 a5 1-0(78) Botvinnik M -- Pomar Salamanca Arturo, Olympiad, Munich 1958; 2.d4 d5 3.Cc3 Cf6 4.e3 e6 5.Cf3 Cbd7 6.Ad3 Ae7 7.OO OO 8.b3 b6 9.De2 Ab7 1-0(77) Botvinnik M -- Rabinovich Ilia, Tournament, Leningrad 1934.
    1...g6 2.g3 Ag7 3.Ag2 e5 4.Cc3 Ce7 5.d3 c6 6.e4 d6 7.Cge2 a6 8.a4 a5 9.Ae3 Ae6 1-0(27) Botvinnik M -- Szabo L, Moscow Alekhine Mem 1956; 3...Cf6 4.Cc3 OO 5.e4 d6 6.Cge2 c5 7.a3 Cc6 8.d3 a6 9.Tb1 Tb8 =-=(19) Botvinnik M -- Nezhmetdinov Rashid, Olympiad URS, Moscow 1959; 2...c5 3.Ag2 Ag7 4.Cc3 Cc6 5.Cf3 Ch6 6.h4 d6 7.d3 Tb8 8.h5 Ad7 9.Axh6 Axh6 1-0(30) Botvinnik M -- Gligoric Svetozar, Olympiad, Moscow (10) 1956; 2.e4 Ag7 3.d4 d6 4.Cc3 e5 5.dxe5 dxe5 6.Dxd8+ Rxd8 7.Ag5+ f6 8.OOO+ Cd7 9.Ae3 c6 =-=(40) Botvinnik Mikhail -- Lombardy William, Munich ol 1958; 4...a6 5.Ae3 Cf6 6.f3 c6 7.Ad3 b5 8.Dd2 bxc4 9.Axc4 d5 1-0(49) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow 1958; 2.Cc3 c5 3.g3 Ag7 4.Ag2 Cc6 5.e3 e6 6.Cge2 Cge7 7.d4 cxd4 8.Cxd4 d5 9.cxd5 Cxd4 =-=(15) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957.
    1...c5 2.Cf3 f5 3.d4 cxd4 4.Cxd4 g6 5.g3 Ag7 6.Ag2 Cc6 7.Cb5 Cf6 8.C5c3 OO 9.OO b6 =-=(48) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1958; 8.C1c3 OO 9.OO b6 =-=(48) Botvinnik M -- Smyslov V, Wch Moscow 1958; 2...Cc6 3.Cc3 Cf6 4.d4 cxd4 5.Cxd4 g6 6.Cc2 Ag7 7.e4 d6 8.Ae2 OO 9.OO Ae6 1-0(36) Botvinnik Mikhail -- Model Abram, Leningrad masters 1933; 2.Cc3 g6 3.Cf3 Ag7 4.d4 cxd4 5.Cxd4 Cc6 6.Cc2 f5 7.Ad2 Cf6 8.e3 d5 9.Ae2 e5 =-=(28) Botvinnik Mikhail -- Averbakh Yuri, Training 1956.
    1...f5 2.Cf3 Cf6 3.g3 e6 4.Ag2 d5 5.OO c6 6.d4 Ad6 7.Cc3 OO 8.cxd5 exd5 9.Af4 Axf4 1-0(57) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Match, Leningrad (9) 1940.

  33. 2.g3 d5 3.Ag2 dxc4 4.Da4+ Dd7 5.Dxc4 c5 6.Ca3 Cc6 7.Db5 a6 8.Axc6 bxc6 9.Da4 Tb8 1-0(34) Botvinnik M -- Goldenov B, URS-ch20 Moscow ,URS 1952; 1-0(35) Botvinnik Mikhail -- Goldenov Boris, Moscow ch-URS 1952; 3...Cf6 4.Cf3 Ae7 5.OO OO 6.b3 d4 7.e3 Cc6 8.exd4 Cxd4 9.Ab2 Cxf3+ 1-0(50) Botvinnik Mikhail -- Stahlberg Gedeon, Amsterdam ol final 1954.
    2.Cc3 d5 3.d4 c5 4.e3 Cf6 5.Cf3 Cc6 6.a3 cxd4 7.exd4 Ae7 8.Ad3 dxc4 9.Axc4 a6 =-=(19) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow Alekhine-mem 1956; 4.cxd5 exd5 5.Cf3 Cc6 6.e3 c4 7.Ae2 Ab4 8.OO Cge7 9.e4 dxe4 1-0(35) Botvinnik M -- Stahlberg G, Moskva Alekhine-mem 1935.
    2.d4 d5 3.Cf3 Cf6 4.Cc3 Ae7 5.Ag5 Cbd7 6.Dc2 a6 7.cxd5 exd5 8.e3 OO 9.Ad3 c6 1-0(20) Botvinnik M -- Alatorzew, Leningrad [Zueger] S 1934.

  34. 2...Cf6 3.g3 d5 4.Ag2 dxc4 5.Da4+ Dd7 6.Dxc4 Dc6 7.b3 Dxc4 8.bxc4 Cbd7 9.Cc3 Ab4 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Gereben Erno, Budapest 1952; 4...Ae7 5.OO OO 6.b3 b6 7.Ab2 Ab7 8.e3 Cbd7 9.De2 a5 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Stahlberg Gedeon, Moscow Alekhine-mem 1956; 3.Cc3 d5 4.d4 Cbd7 5.e3 a6 6.c5 c6 7.Ca4 Ce4 8.Ad3 e5 9.Cd2 Cxd2 1-0(69) Botvinnik M -- Thomas George Alan, It, Nottingham 1936.
    2...f5 3.g3 Cf6 4.Ag2 Ae7 5.OO OO 6.d4 d5 7.Cbd2 c6 8.Ce5 Cbd7 9.Cd3 Ce4 =-=(37) Botvinnik Mikhail -- Conings J, Venray simul 1958.

  35. 3.b3 Cf6 4.Ab2 Ae7 5.e3 c5 6.cxd5 exd5 7.Ae2 OO 8.OO Cc6 9.d4 b6 =-=(41) Botvinnik M -- Euwe Max, It, Amsterdam 1938.

  36. 4.Ag5 Ae7 5.Cc3 OO 6.e3 Cbd7 7.Ad3 c5 8.OO cxd4 9.exd4 dxc4 1-0(24) Botvinnik M -- Vidmar Milan, It, Nottingham 1936.

  37. 9.exd4 dxc4 1-0(24) Botvinnik Mikhail -- Vidmar Milan, Nottingham 1936.

  38. 2.g3 f5 3.Ag2 Cf6 4.Cc3 c6 5.d4 e4 6.Ag5 Ab4 7.Db3 De7 8.e3 Axc3+ 9.Dxc3 OO =-=(47) Botvinnik M -- Barenbaum Alejandro, Olympiad URS, Moscow 1959; 2...Cf6 3.Ag2 d5 4.cxd5 Cxd5 5.Cc3 Cb6 6.Cf3 Cc6 7.OO Ae7 8.a3 OO 9.b4 a6 1-0(27) Botvinnik M -- Benkner O, Olympiad, Moscow (3) 1956.
    2.Cf3 e4 3.Cd4 Cc6 4.Cxc6 dxc6 5.Cc3 Cf6 6.e3 Ad6 7.d4 exd3 8.Axd3 De7 9.Dc2 Ae6 1-0(75) Botvinnik M -- Kan Ilia, Ch URS, Moscow (7) 1955.

  39. 2...Cc6 3.g3 g6 4.Ag2 Ag7 5.e3 d6 6.Cge2 Ae6 7.d4 Axc4 8.d5 Cb8 9.Da4+ b5 1-0(39) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, Match, Leningrad/Moscow 1937; 1-0(40) Botvinnik Mikhail -- Lowenfisch Grigory, Leningrad 1937; 6...Cge7 7.d4 exd4 8.exd4 OO 9.OO Cf5 1-0(37) Botvinnik M -- Reshevsky Samuel H, It, Amsterdam 1938; 3...f5 4.Ag2 Cf6 5.e3 Ae7 6.d4 e4 7.f3 OO 8.Cge2 Ab4 9.OO Axc3 =-=(43) Botvinnik M -- Simagin Vladimir, Ch URS, Moscow 1952; =-=(43) Botvinnik Mikhail -- Simagin Vladimir, Moscow ch-SU 1952; 3...d6 4.Ag2 f5 5.e3 Cf6 6.d4 Ae7 7.Cge2 OO 8.b3 De8 9.Aa3 Tf7 =-=(39) Botvinnik M -- Alatortsev Vladimir, It, Moscow (8) 1935; =-=(34) Botvinnik M -- Alatortsev, Moscow 1935.
    2...d6 3.g3 Ae6 4.Ag2 Cc6 5.d3 Cf6 6.f4 Ae7 7.Cf3 OO 8.OO Dd7 9.e4 Ag4 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- SARGON, Hamburg 1983.

  40. 3.g3 d5 4.cxd5 Cxd5 5.Ag2 Cb6 6.Cf3 Cc6 7.a3 Ae7 8.d3 OO 9.b4 f5 1-0(43) Botvinnik Mikhail -- Duckstein Andreas, Munich ol 1958; 1-0(43) Botvinnik M -- Duchstein A, Munich ol 1958; 1-0(43) Botvinnik M -- Dueckstein Andreas, Olympiad, Munich 1958; 3...Ab4 4.Ag2 OO 5.d3 Cc6 6.Ad2 Te8 7.e4 Cd4 8.a3 Ac5 9.b4 Af8 0-1(40) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasily, Moskva 1955; 0-1(41) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch URS, Moscow 1955.

  41. 4...e4 5.Cd2 Cxd4 6.Cdxe4 Ce6 7.g3 Cxe4 8.Cxe4 Ab4+ 9.Ad2 Axd2+ =-=(48) Botvinnik M -- Flohr S, Match, Leningrad/Moscow (5) 1933; 5...Ab4 6.e3 OO 7.Ae2 Te8 8.OO Axc3 9.bxc3 d6 1-0(32) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Match, Leningrad (5) 1940.

  42. 7...d6 8.e3 De7 9.Ae2 g5 =-=(24) Botvinnik M -- Flohr S, Match, Leningrad/Moscow (7) 1933.

  43. 9.e3 Cg6 1-0(27) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, Ch URS, Moscow (4) 1940; 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Nenarokov Vladimir, Leningrad 1933.
    8...d6 9.f3 OO =-=(31) Botvinnik M -- Pirc Vasja, Moskva 1935.

  44. 2.Cf3 g6 3.g3 Ag7 4.Ag2 OO 5.OO d6 6.Cc3 a6 7.d4 Cc6 8.d5 Ca5 9.Cd2 c5 1-0(42) Botvinnik M -- Donner Johannes H, It, Wageningen 1958; 1-0(42) Botvinnik Mikhail -- Donner Jan-Hein, Wageningen 1958; 2...e6 3.g3 c5 4.Ag2 Cc6 5.OO Cd4 6.Cxd4 cxd4 7.e3 Dc7 8.d3 dxe3 9.Axe3 Ae7 =-=(34) Botvinnik Mikhail -- Spassky Boris, Moscow ch-SU 1955; 3.Cc3 d5 4.d4 Cbd7 5.cxd5 exd5 6.Ag5 Ae7 7.e3 c6 8.Dc2 Cf8 9.Ad3 Ce6 =-=(20) Botvinnik M -- Keres Paul, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941; 2...c5 3.g3 g6 4.b3 Ag7 5.Ab2 OO 6.Ag2 Cc6 7.OO b6 8.d4 cxd4 9.Cxd4 Ab7 1-0(20) Botvinnik Mikhail -- Golombek Harry, Moscow ol final 1956.
    2.g3 c6 3.Cf3 d5 4.b3 g6 5.Ab2 Ag7 6.Ag2 OO 7.OO Cbd7 8.Dc2 Te8 9.Cc3 Cf8 1-0(55) Botvinnik Mikhail -- Stahlberg Gedeon, Moscow ol prel 1956; 4...Af5 5.Ag2 e6 6.Ab2 Cbd7 7.OO h6 8.d3 Ae7 9.Cbd2 OO 1-0(41) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Moscow (Russia) 1958.

  45. 2...e6 3.Cc3 Ab4 4.e3 b6 5.Ce2 Ab7 6.a3 Ae7 7.d5 OO 8.Cg3 b5 9.dxe6 fxe6 1-0(36) Botvinnik Mikhail -- O'Kelly de Galway Albert, GRONINGEN 1946; 4...OO 5.Ad3 d5 6.a3 Axc3+ 7.bxc3 dxc4 8.Axc4 c5 9.Ab2 Dc7 =-=(21) Botvinnik Mikhail -- Unzicker Wolfgang, Munich ol 1958; 3...d5 4.cxd5 exd5 5.Ag5 c6 6.e3 h6 7.Ah4 Af5 8.Ad3 Axd3 9.Dxd3 Ae7 0-1(40) Botvinnik Mikhail -- Geller Efim, Moscow ch-SU 1955; 3.g3 d5 4.Ag2 Ae7 5.Cf3 OO 6.OO dxc4 7.Dc2 Cbd7 8.Cbd2 Cb6 9.Cxc4 Cxc4 1-0(30) Botvinnik Mikhail -- Tsvetkov Alexander, Moscow Chigorin-mem 1947.

  46. 3.g3 Ag7 4.Ag2 OO 5.Cc3 d6 6.Cf3 Cc6 7.d5 Ca5 8.Cd2 c5 9.Dc2 e6 =-=(61) Botvinnik M -- Borisenko Georgy K, Ch URS, Moscow 1955.

  47. 3...Ag7 4.e4 d6 5.g3 OO 6.Ag2 Cc6 7.Cge2 Ad7 8.h3 h6 9.Ae3 a6 1-0(20) Botvinnik M -- Norman Kenneth I, It, Hastings 1934.

  48. 4.Af4 Ag7 5.e3 OO 6.Ae5 e6 7.Cf3 Cbd7 8.Ag3 c6 9.Ad3 b6 =-=(45) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1954.

  49. 9.Td1 C8d7 1-0(23) Botvinnik Mikhail -- Yudovich Mikhail, Leningrad ch-SU 1933; 1-0(25) Botvinnik M -- Yudovich, Moscow - 1933; 9...Dc7 1-0(23) Botvinnik M -- Yudovic M M, Ch URS, Leningrad 1933.

  50. 2...e5 3.Cf3 Cc6 4.e3 Ab4 5.d4 exd4 6.exd4 d5 7.Ag5 Ag4 8.a3 Ae7 9.Ae3 OO 0-1(45) Botvinnik M -- Pachman Ludek, Memorial M.Chigorin, Moscow (13) 1947; 0-1(45) Botvinnik Mikhail -- Pachman Ludek, Moscow Chigorin-mem 1947; 0-1(45) Botvinnik M -- Pachman L, Moscow ,MCL 05 1947; 4.d4 exd4 5.Cxd4 Ab4 6.Ag5 h6 7.Ah4 Axc3+ 8.bxc3 d6 9.f3 OO =-=(31) Botvinnik M -- Pirc Vasja, It, Moscow (12) 1935; 3.g3 c6 4.Cf3 d6 5.Ag2 g6 6.OO Ag7 7.d4 Cbd7 8.e4 OO 9.h3 Ce8 =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1958.
    2...d5 3.cxd5 Cxd5 4.g3 g6 5.Ag2 Cxc3 6.bxc3 Ag7 7.Tb1 Cd7 8.c4 OO 9.Cf3 Tb8 1-0(68) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (14) 1958; 8.Cf3 OO 9.OO e5 =-=(36) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1958; 7.Db3 Cc6 8.Cf3 OO 9.OO Ca5 1-0(74) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (18) 1958; 1-0(74) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1958; 7.Aa3 Cd7 8.Cf3 c5 9.Da4 OO =-=(44) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1958.
    2...c5 3.Cf3 d5 4.cxd5 Cxd5 5.e4 Cb4 6.Ac4 e6 7.OO C8c6 8.d3 Ae7 9.a3 Ca6 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Menchik-Stevenson Vera, Moskva 1935; 6...Cd3+ 7.Re2 Cxc1+ 8.Txc1 e6 9.d4 cxd4 1-0(14) Botvinnik M -- Kasparian Genrikh, Ch URS , Leningrad (Russia) 1938; 3...Cc6 4.d4 cxd4 5.Cxd4 d5 6.cxd5 Cxd5 7.Cxc6 bxc6 8.Ad2 e6 9.e4 Cb6 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Flohr Salo, Training 1952; 3.g3 g6 4.Ag2 Ag7 5.e4 Cc6 6.Cge2 d6 7.d3 Ad7 8.h3 a6 9.a3 Tb8 =-=(43) Botvinnik Mikhail -- Szabo Laszlo, Moscow ol final 1956.
    2...b6 3.d4 Ab7 4.Dc2 d5 5.Ag5 e6 6.cxd5 exd5 7.e3 Ae7 8.Ad3 h6 9.Af4 OO 1-0(88) Botvinnik M -- Chekhover Vitaly, Tournament, Leningrad 1934; 1-0(88) Botvinnik M -- Tsjechover, Leningrad t./Euwe 1934.

  51. 3.e4 d6 4.g3 e5 5.Ag2 Ag7 6.Cge2 Cc6 7.d3 OO 8.OO Ce8 9.Ae3 Cd4 =-=(46) Botvinnik Mikhail -- Blau Max, Moscow ol final 1956; =-=(45) Botvinnik M -- Blau M, Moskou olympiade fin 1956; =-=(46) Botvinnik M -- Blau Max, Olympiad, Moscow (8) 1956; 4...Ag7 5.Ag2 c5 6.Cge2 Cc6 7.a3 OO 8.Tb1 a5 9.d3 Ce8 =-=(63) Botvinnik M -- Gurgenidze Bukhuti, Olympiad URS, Moscow 1959.

  52. 5.e4 c5 6.Cge2 Cc6 7.a3 Ce8 8.Tb1 Cc7 9.b4 b6 =-=(24) Botvinnik Mikhail -- Taimanov Mark, Moscow Alekhine-mem 1956; 7.OO d6 8.a3 Ad7 9.h3 Ce8 0-1(41) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (1) 1957; 5...d6 6.Cge2 e5 7.OO Cbd7 8.d3 Cc5 9.f4 c6 1-0(23) Botvinnik Mikhail -- Scherbakov Vitali, Moscow ch-SU 1955.

  53. 6...Cc6 7.OO a6 8.d5 Ca5 9.Cd2 c5 =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957.
    6...Ag4 7.h3 Axf3 8.Axf3 Cc6 9.Ag2 Cd7 1-0(54) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (5) 1957.

  54. 9.d5 cxd5 =-=(40) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (9) 1957; =-=(40) Botvinnik M -- Smyslov V, Moscow Wch-m 1957; =-=(40) Botvinnik M -- Smyslov V, Moscow 57 (09) 1957; =-=(38) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957.

  55. 3.Cf3 d5 4.d4 dxc4 5.Da4+ Cbd7 6.e4 c6 7.Dxc4 Ae7 8.Ae2 OO 9.OO Cb6 1-0(42) Botvinnik Mikhail -- Raisman A, Munich 1958; 1-0(42) Botvinnik M -- Rajzman, Olympiad, Munich 1958; 4...Ae7 5.cxd5 exd5 6.Af4 c6 7.e3 Af5 8.Ae2 OO 9.Ce5 Cbd7 =-=(81) Botvinnik Mikhail -- Padevski Nikola, Moscow ol prel 1956; 6...OO 7.e3 c6 8.Ad3 Cbd7 9.OO Te8 =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Bivshev Vasily, Moscow ch-SU 1952; 4...c6 5.e3 Cbd7 6.Ad3 Ab4 7.a3 Aa5 8.Dc2 OO 9.Ad2 Ac7 =-=(25) Botvinnik Mikhail -- Taimanov Mark, Moscow ch-SU m 1952; 4...c5 5.cxd5 Cxd5 6.e3 Cc6 7.Ac4 Cxc3 8.bxc3 Ae7 9.OO OO =-=(32) Botvinnik Mikhail -- Reshevsky Samuel, Moscow URS-USA 1955.

  56. 3...d5 4.Cf3 Cbd7 5.Af4 c6 6.e3 dxc4 7.Axc4 Cb6 8.Ab3 Cbd5 9.OO Cxf4 =-=(62) Botvinnik Mikhail -- Romanovsky Peter, Leningrad masters 1933.

  57. 4.Dc2 d5 5.cxd5 exd5 6.Ag5 Dd6 7.e3 Ce4 8.Af4 Dg6 9.Db3 c5 1-0(13) Botvinnik M -- Sorokin, Leningrad 107&96 1933.

  58. 4...c5 5.Ce2 d5 6.a3 cxd4 7.axb4 dxc3 8.Cxc3 OO 9.cxd5 Cxd5 1-0(72) Botvinnik M -- Najdorf M, Moscow 1956; 1-0(73) Botvinnik Mikhail -- Najdorf Miguel, Moscow Alekhine-mem 1956.
    4...OO 5.Ad3 d6 6.Ce2 e5 7.OO Cc6 8.d5 Cb8 9.a3 Axc3 1-0(30) Botvinnik Mikhail -- Kholmov Ratmir, Moscow Chigorin-mem 1947.

  59. 9.Ae2 dxc4 =-=(39) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957; =-=(56) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957; =-=(23) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957.
    9.a4 c5 1-0(41) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (13) 1957.

  60. 1...f5 2.g3 Cf6 3.Ag2 g6 4.Cc3 Ag7 5.Ag5 Cc6 6.Dd2 d5 7.Axf6 Axf6 8.Cxd5 Axd4 9.Cxc7+ Rf7 0-1(37) Botvinnik M -- Kopilov Nikolay, Moskva ch-SU 1951; 1-0(37) Botvinnik M -- Kopylov Nikolai G, Ch URS, Moscow 1951; 3...e6 4.Cf3 Ae7 5.OO OO 6.c4 c6 7.Cc3 d5 8.Ag5 Cbd7 9.e3 De8 0-1(38) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow (22) 1958; 2.e4 fxe4 3.Cc3 Cf6 4.Ag5 c6 5.f3 exf3 6.Cxf3 d6 7.Ac4 Ag4 8.h3 Ah5 9.g4 Ag6 1-0(22) Botvinnik Mikhail -- Gotthilf Solomon, Leningrad 1927.
    1...g6 2.e4 Ag7 3.c4 d6 4.Cc3 Cc6 5.Ae3 e5 6.d5 Cd4 7.Cge2 Cxe2 8.Axe2 f5 9.f3 Cf6 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Alexander Conel Hugh, Munich ol 1958.
    1...c6 2.c4 Cf6 3.Cc3 d5 4.e3 g6 5.Cf3 Ag7 6.Db3 OO 7.Ad2 e6 8.Ad3 Cbd7 9.OO Ch5 =-=(28) Botvinnik Mikhail -- Romanovsky Peter, Leningrad 1927.

  61. 2.e4 d5 3.Cd2 c5 4.exd5 exd5 5.Cgf3 Cf6 6.Ab5+ Ad7 7.Axd7+ Cbxd7 8.OO Ae7 9.dxc5 Cxc5 =-=(33) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow Wch-m 1951; =-=(33) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Haag 1951; 5.Ab5+ Ad7 6.De2+ Ae7 7.dxc5 Cf6 8.Cgf3 OO 9.OO Te8 =-=(63) Botvinnik M -- Bronstein David I, Match, Moscow (3) 1951; 3.Cc3 Ab4 4.e5 c5 5.a3 cxd4 6.axb4 dxc3 7.bxc3 Dc7 8.Cf3 Ce7 9.Ad3 Cd7 0-1(47) Botvinnik Mikhail -- Model Abram, Moscow ch-URS 1927.
    2.Cf3 f5 3.c4 Ab4+ 4.Ad2 Axd2+ 5.Dxd2 Cf6 6.g3 OO 7.Ag2 d6 8.Cc3 Ce4 9.Dc2 Cxc3 =-=(32) Botvinnik Mikhail -- Nenarokov Vladimir, Odessa ch-SU 1929; 2...Cf6 3.c4 b6 4.g3 Ab7 5.Ag2 Ae7 6.OO OO 7.b3 d5 8.cxd5 exd5 9.Ab2 Cbd7 0-1(39) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow Wch-m 1951.

  62. 2...d5 3.Cf3 Ae7 4.Cc3 Cf6 5.Ag5 OO 6.e3 a6 7.cxd5 exd5 8.Ad3 c6 9.Dc2 Cbd7 1-0(20) Botvinnik M -- Alatorsev, Leningrad - 1934; 1-0(22) Botvinnik Mikhail -- Alatortsev Vladimir, Leningrad 1934; 1-0(20) Botvinnik Mikhail -- Alatsortev Vladimir, Leningrad 1934.
    2...Ab4+ 3.Ad2 Axd2+ 4.Dxd2 Cf6 5.Cc3 d6 6.e4 De7 7.Cge2 e5 8.f3 OO 9.g3 c5 1-0(42) Botvinnik M -- Budo A, Ch Leningrad, Leningrad 1932; 5...d5 6.e3 OO 7.Cf3 b6 8.cxd5 exd5 9.Ad3 Te8 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Alatsortev Vladimir, Leningrad masters 1932.
    2...Cf6 3.Cc3 Ab4 4.Db3 c5 5.dxc5 Cc6 6.Ag5 Da5 7.Axf6 gxf6 8.Cf3 Dxc5 9.a3 Aa5 1-0(27) Botvinnik Mikhail -- Miasoedov Grigori, Leningrad ch-city 1932.

  63. 3.Cf3 Ab4+ 4.Ad2 De7 5.g3 Cf6 6.Ag2 OO 7.OO Axd2 8.Dxd2 d6 9.Cc3 Cc6 1-0(39) Botvinnik Mikhail -- Ilyin Zhenevsky Alexander, Leningrad 1930; 4...Axd2+ 5.Dxd2 Cf6 6.g3 b6 7.Cc3 d6 8.Ag2 Ab7 9.OO De7 1-0(31) Botvinnik M -- Aarland Stein Arild, Match, Leningrad 1930; 3...Cf6 4.g3 Ab4+ 5.Ad2 Axd2+ 6.Dxd2 OO 7.Ag2 d6 8.OO Cc6 9.Cc3 Ce7 0-1(79) Botvinnik Mikhail -- Konstantinopolsky A, Moscow ch-SU sf 1931.

  64. 4...Ab4+ 5.Ad2 De7 6.Cf3 Cc6 7.OO Axd2 8.Dxd2 Ce4 9.Dc2 d6 1-0(38) Botvinnik M -- Alatortsev Vladimir, Ch URS, Leningrad 1933.

  65. 5.Cf3 d6 6.OO OO 7.b3 De8 8.Dc2 Dh5 9.Cc3 Cc6 1-0(38) Botvinnik M -- Kan Ilia, Ch URS, Moscow 1931.

  66. 6.d5 Ab4 7.Ad2 e5 8.e3 d6 9.Cge2 a6 =-=(37) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow 1951; =-=(41) Botvinnik M -- Bronstein David I, Ch World , Moscow (Russia) (9) 1951.

  67. 9.d5 De8 =-=(28) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow 1951; =-=(29) Botvinnik M -- Bronstein David I, Ch World , Moscow (Russia) (1) 1951.

  68. 2...Af5 3.c4 e6 4.cxd5 exd5 5.Db3 Cc6 6.Ag5 Ae7 7.Axe7 Cgxe7 8.e3 Dd6 9.Cbd2 OO 1-0(60) Botvinnik M -- Keres Paul, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948; 4.Db3 Cc6 5.Ad2 dxc4 6.Dxb7 Cge7 7.Db5 Tb8 8.Da4 Txb2 9.Ca3 Dd7 =-=(50) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1954.

  69. 3...c6 4.cxd5 cxd5 5.Cc3 Cc6 6.Af4 e6 7.e3 Ae7 8.Ad3 OO 9.h3 Ad7 1-0(31) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch URS, Moscow (5) 1945; 6...Da5 7.e3 Ce4 8.Db3 e6 9.Ad3 Ab4 1-0(30) Botvinnik Mikhail -- Denker Arnold, radio USA-URS 1945; 6...Af5 7.e3 e6 8.Db3 Ab4 9.Ab5 OO =-=(13) Botvinnik Mikhail -- Trifunovic Petar, Moscow Chigorin-mem 1947; 5...e6 6.Af4 Ad6 7.e3 OO 8.Ad3 a6 9.OO b5 =-=(62) Botvinnik M -- Alatortsev Vladimir, Ch URS, Moscow (7) 1945; =-=(62) Botvinnik Mikhail -- Alatsortev Vladimir, Moscow ch-SU 1945; 4.Cc3 dxc4 5.a4 Af5 6.e3 e6 7.Axc4 Ab4 8.OO Cbd7 9.De2 Ag6 1-0(72) Botvinnik Mikhail -- Alatortsev Vladimir, USSR 1944; 1-0(72) Botvinnik Mikhail -- Alatsortev Vladimir, Moscow ch-SU 1944; 4.e3 e6 5.Ad3 Cbd7 6.OO Ce4 7.Cfd2 Cxd2 8.Cxd2 f5 9.f3 Df6 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Poliak Abram, Odessa ch-SU 1929.
    3...dxc4 4.e3 e6 5.Axc4 c5 6.OO a6 7.a4 Cc6 8.De2 Ae7 9.Td1 Dc7 =-=(51) Botvinnik M -- Euwe Max, It, Groningen 1946.

  70. 4.g3 dxc4 5.Da4+ Dd7 6.Dxc4 Dc6 7.Cbd2 Dxc4 8.Cxc4 Ab4+ 9.Ad2 Axd2+ 1-0(59) Botvinnik M -- Vidmar, GRONINGEN 1946; 1-0(60) Botvinnik M -- Vidmar Milan, It, Groningen 1946.
    4.cxd5 exd5 5.Cc3 c6 6.Dc2 g6 7.Ag5 Ag7 8.e3 Af5 9.Ad3 Axd3 =-=(14) Botvinnik M -- Euwe Max, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948; 5...Ad6 6.Ag5 c6 7.Dc2 OO 8.e3 Te8 9.Ad3 h6 1-0(55) Botvinnik M -- Kottnauer Cenek, Ch Europe , Groningen (Netherlands) (1 1946.

  71. 4...c6 5.e3 Cbd7 6.Ad3 dxc4 7.Axc4 b5 8.Ad3 a6 9.e4 c5 1-0(36) Botvinnik M -- Euwe Max, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948; 1-0(36) Botvinnik M -- Euwe M, m, Hague/Moscow 1948.
    4...Cbd7 5.Ag5 Ae7 6.e3 OO 7.Ad3 c6 8.OO a6 9.a4 dxc4 1-0(55) Botvinnik Mikhail -- Sorokin Nikolai, Moscow ch-SU 1931.
    4...Ae7 5.cxd5 exd5 6.Af4 c6 7.Dc2 g6 8.h3 Af5 9.Dc1 OO =-=(39) Botvinnik M -- Stahlberg Gideon, It, Budapest 1952.

  72. 6...cxd4 7.exd4 Cc6 8.Ac4 Ae7 9.OO OO 1-0(39) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Bolshevo 1947.

  73. 7.Ac4 Cxc3 8.bxc3 cxd4 9.exd4 Ae7 1-0(31) Botvinnik Mikhail -- Szabo Laszlo, GRONINGEN 1946.

  74. 9.OO OO =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Flohr Salo, GRONINGEN 1946.

  75. 2...dxc4 3.Cf3 Cf6 4.e3 e6 5.Axc4 c5 6.OO a6 7.a4 Cc6 8.De2 Ae7 9.dxc5 Axc5 =-=(45) Botvinnik Mikhail -- Vilner Yakov, Leningrad ch-city 1930; 5...Ab4+ 6.Cc3 a6 7.Dc2 Cfd7 8.e4 Cc6 9.Ae3 Ca5 1-0(23) Botvinnik Mikhail -- Timofeev N, Leningrad 1924; 4...c5 5.Axc4 e6 6.OO Cc6 7.De2 a6 8.Td1 b5 9.dxc5 Dc7 =-=(21) Botvinnik M -- Flohr S, Match, Leningrad/Moscow (3) 1933; =-=(21) Botvinnik Mikhail -- Flohr Salo, Leningrad m 1933; 4.Da4+ c6 5.Dxc4 Af5 6.Cc3 Cbd7 7.g3 Ce4 8.Ag2 Cd6 9.Da4 Cb6 1-0(42) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, It, Moscow 1935; 4...Cbd7 5.Dxc4 e6 6.g3 c5 7.dxc5 Axc5 8.Ag2 OO 9.OO De7 =-=(53) Botvinnik M -- Lasker Emanuel, It, Moscow 1935; 3...a6 4.e3 Ag4 5.Axc4 e6 6.Db3 Axf3 7.gxf3 b5 8.Ae2 Cd7 9.a4 b4 0-1(37) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Moscow (Russia) (10) 1954; 1-0(61) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Moscow (Russia) (4) 1954; 7...Ta7 8.Ad2 Cf6 9.Cc3 Cbd7 1-0(37) Botvinnik M -- Flohr S, Ch URS, Moscow (1) 1945; 4...Cf6 5.Axc4 e6 6.a4 c5 7.OO Cc6 8.De2 Ae7 9.Td1 Dc7 =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Keres Paul, Leningr/Moscow ch-URS 1941; =-=(41) Botvinnik M -- Keres Paul, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941.

  76. 3.Cf3 Cf6 4.Cc3 c6 5.e3 Cbd7 6.Ad3 Ae7 7.OO OO 8.b3 b6 9.Ab2 Ab7 1-0(26) Botvinnik Mikhail -- Koblents Alexander, Moscow ch-SU 1945; 6...Ab4 7.a3 Aa5 8.Dc2 De7 9.Ad2 dxc4 1-0(32) Botvinnik M -- Euwe Max, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948; 4...Cbd7 5.Af4 dxc4 6.e3 Cd5 7.Axc4 Cxf4 8.exf4 Ad6 9.g3 Cf6 1-0(24) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Leningrad ch-city 1930; 4.Ag5 Ae7 5.e3 Cbd7 6.Cc3 OO 7.Ad3 c6 8.OO a6 9.Dc2 h6 1-0(50) Botvinnik Mikhail -- Riumin Nikolai, Odessa ch-SU 1929; 3...c6 4.g3 f5 5.Ag2 Cf6 6.OO Ae7 7.b3 OO 8.Aa3 b6 9.Axe7 Dxe7 1-0(66) Botvinnik M -- Bronstein David I, Match, Moscow (7) 1951; 3...c5 4.cxd5 exd5 5.g3 c4 6.Ag2 Ab4+ 7.Ad2 Axd2+ 8.Dxd2 Cc6 9.Cc3 Cge7 =-=(29) Botvinnik Mikhail -- Mikenas Vladas, Moscow ch-SU 1955; 3...Cc6 4.cxd5 exd5 5.Cc3 Ab4 6.Ad2 Cf6 7.e3 Ce4 8.Cxe4 dxe4 9.Axb4 exf3 1-0(32) Botvinnik M -- Begunov N, Leningrad 2/3th cat 1924.
    3.cxd5 exd5 4.Cc3 c6 5.Af4 Af5 6.e3 Cd7 7.g4 Ae6 8.Ad3 g5 9.Ag3 Db6 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Training 1952.

  77. 3...c6 4.e3 Cf6 5.Cf3 Cbd7 6.Ad3 dxc4 7.Axc4 b5 8.Ad3 a6 9.e4 c5 =-=(42) Botvinnik Mikhail -- Simagin Vladimir, Moscow ch-SU 1951; 4.Cf3 Cf6 5.e3 Cbd7 6.Ad3 dxc4 7.Axc4 b5 8.Ad3 a6 9.e4 c5 1-0(25) Botvinnik Mikhail -- Belavenets Sergei, Leningrad-Moskva 1934.

  78. 4.Cf3 Cbd7 5.Af4 Ab4 6.e3 OO 7.Db3 c5 8.a3 Da5 9.Tc1 Axc3+ 1-0(32) Botvinnik Mikhail -- Kasparian Genrikh, Moscow ch-URS sf 1931; 1-0(35) Botvinnik M -- Kasparian Genrikh, Ch URS, Moscow 1931; 4...c6 5.Ag5 Cbd7 6.e3 Ae7 7.Ad3 OO 8.OO dxc4 9.Axc4 Cd5 =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Bohatirchuk Fedor, Moscow ch-SU 1931.

  79. 4...Cbd7 5.e3 Ae7 6.Cf3 h6 7.Axf6 Cxf6 8.Ad3 Ad6 9.Db3 c6 1-0(48) Botvinnik Mikhail -- Zilberman A, Leningrad jr 1924; 5.cxd5 exd5 6.e3 Ae7 7.Ad3 OO 8.Dc2 Te8 9.Cge2 Cf8 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Keres Paul, URS 1952.

  80. 6...Ce4 7.Axe7 Dxe7 8.Ad3 Cxc3 9.bxc3 dxc4 =-=(18) Botvinnik Mikhail -- Vigodchikov Konstant, Odessa ch-SU 1929.
    6...Cbd7 7.Ad3 dxc4 8.Axc4 c5 9.OO cxd4 1-0(25) Botvinnik Mikhail -- Batuev Andrei, Leningrad ch-city 1930.

  81. 9.OO Ce4 1-0(31) Botvinnik M -- Stoltz Gosta, Match, Stockholm 1926.

  82. 3.Cc3 Cf6 4.e3 g6 5.Cf3 Ag7 6.Ad3 OO 7.OO b6 8.b3 c5 9.dxc5 Ce4 0-1(40) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, Match, Leningrad/Moscow 1937; 8...Ab7 9.Aa3 Te8 1-0(68) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, Match, Leningrad/Moscow 1937; 7...e6 8.b3 Cbd7 9.De2 Te8 0-1(42) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, Match, Leningrad/Moscow 1937; 7...Cbd7 8.cxd5 Cxd5 9.e4 Cxc3 =-=(23) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, Match, Leningrad/Moscow 1937; 7...Ag4 8.h3 Axf3 9.Dxf3 dxc4 1-0(32) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Match, Leningrad (3) 1940; 6.Ae2 OO 7.OO b6 8.b3 Ab7 9.Ab2 e6 1-0(36) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Training 1951; 4.cxd5 cxd5 5.Cf3 Cc6 6.Af4 e6 7.e3 Ae7 8.Ad3 OO 9.h3 Ad7 =-=(71) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow ch-SU 1952; 4.Cf3 dxc4 5.a4 Af5 6.e3 e6 7.Axc4 Ab4 8.OO OO 9.Ch4 Ag6 =-=(36) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Training 1954.

  83. 4.Cc3 dxc4 5.a4 Af5 6.e3 e6 7.Axc4 Ab4 8.OO OO 9.De2 Ce4 =-=(29) Botvinnik M -- Ragozin V, Leningrad m 1940; 8...Cbd7 9.Ch4 OO 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1954.
    4.cxd5 cxd5 5.Cc3 Cc6 6.Af4 Af5 7.e3 Db6 8.Ab5 Ag4 9.Db3 Axf3 1-0(40) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Training 1945.

  84. 5.Cc3 Cbd7 6.Ad3 dxc4 7.Axc4 b5 8.Ad3 a6 9.e4 c5 1-0(29) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Training 1939; =-=(50) Botvinnik M -- Rabinovich Joseph, Tournament, Leningrad 1926; 8...b4 9.Ce4 Ae7 1-0(30) Botvinnik M -- Lisitsyn Georgy, Ch URS, Leningrad 1933.
    5.Cbd2 Ce4 6.Ad3 f5 7.Ce5 g6 8.OO Cd7 9.Cxd7 Cxd2 =-=(63) Botvinnik Mikhail -- Laurentiev B, Leningrad ch-city 1926; 5...Cbd7 6.Ad3 Ad6 7.OO OO 8.e4 dxe4 9.Cxe4 Cxe4 1-0(29) Botvinnik Mikhail -- Sharov P, Leningrad 1928.

  85. 6.Cbd2 c5 7.OO Ae7 8.b3 OO 9.Ab2 cxd4 =-=(31) Botvinnik Mikhail -- Gligorenko D, USSR 1931; =-=(31) Botvinnik Mikhail -- Grigorenko Dmitri, Moscow ch-SU sf 1931.

  86. 6...Ad6 7.Cbd2 e5 8.e4 OO 9.cxd5 cxd5 1-0(32) Botvinnik Mikhail -- Riumin Nikolai, Moscow ch-SU 1931.

  87. 9.Cxe4 b6 =-=(62) Botvinnik Mikhail -- Sozin Veniamin, Novgorod 1929; =-=(30) Botvinnik Mikhail -- Sozin Veniamin, Novgorod 1929; =-=(63) Botvinnik M -- Sozin V, Krechevitsa-Novgorod 1929.

  88. 2.Cf3 g6 3.c4 Ag7 4.Cc3 d6 5.e4 OO 6.Ae2 Cbd7 7.OO c6 8.h3 e5 9.Ae3 De7 1-0(83) Botvinnik M -- Szebarszin M, Leningrad 1926; 1-0(97) Botvinnik M -- Shebarschin M, Tournament, Leningrad 1926; 1-0(95) Botvinnik M -- Shebarshin M, Leningrad 5ch sf 1926; 3.Af4 Ag7 4.Cbd2 OO 5.h3 b6 6.e4 Ab7 7.Ad3 d6 8.OO Cbd7 9.De2 c5 1-0(37) Botvinnik M -- Folga I, Leningrad 2nd cat 1924; 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Folga I, Leningrad 1924; 2...d5 3.c4 e6 4.Ag5 Cbd7 5.Cc3 Ae7 6.e3 c6 7.Tc1 OO 8.Ad3 dxc4 9.Axc4 b5 1-0(42) Botvinnik M -- Kagan Moisey, Ch Leningrad, Leningrad 1926; 3...c6 4.e3 e6 5.Cbd2 Ce4 6.Ad3 f5 7.Ce5 Cd7 8.Dh5+ g6 9.Cxg6 Cdf6 1-0(29) Botvinnik Mikhail -- Muchin Mikhail, Leningrad ch-city 1926; 2...e6 3.c4 d5 4.Ag5 Cbd7 5.Cc3 Ae7 6.e3 OO 7.Ad3 c6 8.OO a6 9.Dc2 h6 1-0(50) Botvinnik M -- Rumin N, Odessa 1929; 2...d6 3.c4 Af5 4.g3 Cbd7 5.Ag2 c6 6.b3 h6 7.Ab2 e6 8.OO d5 9.Cbd2 Ae7 1-0(34) Botvinnik M -- Liutov N, Match, Leningrad 1925; 2...b6 3.c4 e6 4.g3 Ab7 5.Ag2 d5 6.Ce5 Ab4+ 7.Ad2 Axd2+ 8.Cxd2 OO 9.Tc1 Cbd7 1-0(45) Botvinnik M -- Ostrovsky P, Ch Leningrad, Leningrad 1926.
    2.g3 d5 3.c4 dxc4 4.Cf3 Cc6 5.Cc3 e5 6.Cxe5 Cxe5 7.dxe5 Dxd1+ 8.Cxd1 Ce4 9.Ag2 Ab4+ 1-0(62) Botvinnik Mikhail -- Geller Efim, Moskva 1951; 0-1(62) Botvinnik Mikhail -- Geller Efim, Moscow ch-SU 1951; 3.Ag2 Af5 4.Cf3 e6 5.Ch4 Ae4 6.f3 Ag6 7.Cxg6 hxg6 8.c4 c5 9.cxd5 exd5 =-=(61) Botvinnik Mikhail -- Geller Efim, USSR 1952.

  89. 2...c6 3.Cc3 d5 4.e3 g6 5.Cf3 Ag7 6.Db3 OO 7.Ad2 e6 8.Ad3 Cbd7 9.OO Cb6 =-=(36) Botvinnik Mikhail -- Nenarokov Vladimir, Moscow ch-SU 1927; 4...e6 5.Ad3 Ae7 6.Cf3 Cbd7 7.OO OO 8.e4 dxe4 9.Cxe4 Cxe4 1-0(21) Botvinnik Mikhail -- Riblin B, Leningrad m 1925; 3.Cf3 d5 4.e3 Af5 5.Ad3 Axd3 6.Dxd3 e6 7.OO Cbd7 8.Cbd2 Ad6 9.e4 dxe4 1-0(49) Botvinnik Mikhail -- Kagan Moisey, Leningrad 1926.
    2...b6 3.Cc3 Ab7 4.Dc2 e6 5.e4 Ab4 6.Ad3 Axc3+ 7.bxc3 d6 8.Ce2 c5 9.OO Cc6 1-0(29) Botvinnik M -- Silic Vladislav, Ch URS, Odessa 1929; 1-0(29) Botvinnik Mikhail -- Silich B, URS 1929; 6...d5 7.cxd5 Axc3+ 8.bxc3 exd5 9.e5 De7 1-0(32) Botvinnik Mikhail -- Schebarschin M, Leningrad 1st cat 1925.
    2...c5 3.d5 e6 4.Cc3 exd5 5.cxd5 d6 6.Cf3 g6 7.Ag5 Ag7 8.Cd2 h6 9.Ah4 g5 =-=(44) Botvinnik M -- Tal Mihail, Ch World , Moscow (Russia) (2) 1960; 3...d6 4.Cc3 g6 5.e4 Ag7 6.Ad3 OO 7.Cge2 e6 8.OO a6 9.Cg3 exd5 =-=(22) Botvinnik M -- Bondarevsky Igor, Ch URS , Leningrad (Russia) 1938.

  90. 3...Cbd7 4.e4 e5 5.Cge2 exd4 6.Cxd4 g6 7.Ae2 Ag7 8.Ae3 OO 9.Dd2 Te8 1-0(31) Botvinnik M -- Lisitsyn Georgy, Ch Leningrad, Leningrad 1930.

  91. 4.d5 Af5 5.g3 Ae7 6.Cf3 Ce4 7.Cxe4 Axe4 8.Ah3 c6 9.OO cxd5 =-=(21) Botvinnik Mikhail -- Kotov Alexander, Moscow ch-SU 1951.

  92. 9.h3 Ch5 0-1(64) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow Wch-m 1951.
    9.b3 exd4 1-0(40) Botvinnik M -- Bondarevsky Igor, Ch URS, Moscow (13) 1945.
    8...Te8 9.d5 Cc5 1-0(49) Botvinnik M -- Boleslavsky Isaak, Ch URS, Leningrad 1940.

  93. 3.f3 Ag7 4.e4 d6 5.Cc3 OO 6.Ae3 e5 7.Cge2 Cc6 8.Dd2 Cd7 9.d5 Ce7 1-0(27) Botvinnik Mikhail -- Alatsortev Vladimir, Moscow ch-SU 1931.
    3.Cf3 Ag7 4.g3 OO 5.Ag2 d5 6.cxd5 Cxd5 7.OO c5 8.e4 Cb6 9.d5 e6 1-0(55) Botvinnik M -- Novotelnov Nikolay, Memorial M.Chigorin, Moscow (5) 1947.
    3.Ag5 d5 4.Cc3 Ce4 5.Af4 Cxc3 6.bxc3 Ag7 7.Cf3 OO 8.c5 b6 9.cxb6 axb6 =-=(33) Botvinnik Mikhail -- Ilivitsky Grigori, Moscow ch-SU 1955.

  94. 3...c6 4.Ag2 d5 5.cxd5 cxd5 6.Cc3 Ag7 7.Ch3 Axh3 8.Axh3 Cc6 9.Ag2 e6 1-0(57) Botvinnik M -- Bronstein David I, Ch World , Moscow (Russia) (23) 1951; 7.Cf3 OO 8.Ce5 Af5 9.OO Ce4 =-=(13) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1957.
    3...d5 4.cxd5 Cxd5 5.Ag2 Ag7 6.Cf3 OO 7.OO Cb6 8.Cc3 a5 9.Af4 c6 =-=(80) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948.

  95. 4...d6 5.Cf3 OO 6.OO Cbd7 7.Cc3 e5 8.e4 exd4 9.Cxd4 Cc5 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Training 1952; 0-1(41) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, URS 1952; 8...c6 9.Ae3 Cg4 =-=(34) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Training 1952.
    4...d5 5.cxd5 Cxd5 6.Cf3 OO 7.OO c5 8.e4 Cf6 9.e5 Cd5 1-0(59) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow 1951; 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Training 1951; 1-0(60) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow Wch-m 1951.

  96. 5...c5 6.Cf3 Cc6 7.OO d6 8.e3 Af5 9.b3 Dc8 1-0(41) Botvinnik M -- Najdorf Miguel, Olympiad, Amsterdam 1954.

  97. 6.e3 Cbd7 7.Cge2 e5 8.b3 Te8 9.Aa3 h5 0-1(72) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1954; 9...Tb8 1-0(45) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Moscow (Russia) (16) 1954; 7...a6 8.b3 Tb8 9.a4 e5 =-=(58) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1954.

  98. 6...Cc6 7.d5 Ca5 8.Cd2 c5 9.Dc2 a6 1-0(41) Botvinnik M -- Geller Efim P, Ch URS, Moscow 1952; 9.OO a6 =-=(32) Botvinnik Mikhail -- Averbakh Yuri, Training 1957.
    6...c5 7.d5 Ca6 8.OO Cc7 9.Cd2 Tb8 1-0(32) Botvinnik M -- Padevsky N, Moscow ol 1956.

  99. 9.Cxd4 Cc5 0-1(47) Botvinnik Mikhail -- Geller Efim, Budapest 1952.
    8...c6 9.Ae3 Cg4 0-1(33) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Moscow (Russia) (14) 1954.
    8...Te8 9.Ae3 Cg4 =-=(41) Botvinnik Mikhail -- Boleslavsky Isaak, Moscow ch-SU 1952.

  100. 3...d5 4.Cf3 Ag7 5.Db3 dxc4 6.Dxc4 OO 7.e4 Ag4 8.Ae3 Cfd7 9.Cd2 Cb6 =-=(79) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948; 9.Ae2 Cb6 =-=(82) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1958; 8...Cc6 9.d5 Axf3 1-0(50) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, It, Groningen 1946; 5...c6 6.cxd5 cxd5 7.Ag5 e6 8.e4 dxe4 9.Ab5+ Rf8 =-=(34) Botvinnik M -- Flohr S, It, Amsterdam 1938; 5.e3 c6 6.Ad3 OO 7.OO e6 8.b3 Cbd7 9.Aa3 Te8 1-0(48) Botvinnik Mikhail -- Goglidze Viktor, Moscow ch-SU 1931; 4.cxd5 Cxd5 5.e4 Cxc3 6.bxc3 c5 7.Ac4 Ag7 8.Ce2 OO 9.OO cxd4 1-0(45) Botvinnik M -- Kan I, Training game January 1954; 1-0(45) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Training 1954; 6...Ag7 7.Ac4 OO 8.Ce2 b6 9.OO Ab7 =-=(34) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Moscow (Russia) (6) 1954; =-=(34) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Moscow Wch-m 1954.

  101. 4.Cf3 d5 5.Af4 c6 6.e3 Ce4 7.cxd5 Cxc3 8.bxc3 Dxd5 9.Ad3 Af5 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Zverev J, Leningrad 1st cat 1925; 1-0(35) Botvinnik M -- Zwierw J, Leningrad 1925; 4...d6 5.g3 Cbd7 6.Ag2 OO 7.OO e5 8.e4 Te8 9.Ae3 exd4 1-0(27) Botvinnik M -- Lilienthal Andre, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941.

  102. 4...OO 5.f3 d6 6.Ae3 Cc6 7.Dd2 Cd7 8.Cge2 e6 9.g3 Cb6 1-0(31) Botvinnik Mikhail -- Tan Hiong-Liong, Amsterdam simul 1958.

  103. 5.Cge2 e5 6.Ag5 h6 7.Ah4 g5 8.Ag3 Ch5 9.dxe5 dxe5 =-=(56) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasily, USSR 1941; =-=(54) Botvinnik Mikhail -- Smyslov Vasili, Leningr/Moskva ch-SU 1941; 5...OO 6.g3 e5 7.Ag2 exd4 8.Cxd4 Cc6 9.Cc2 Ae6 =-=(24) Botvinnik M -- Yudovich Mikhail M, Ch URS, Leningrad (1) 1939.
    5.f3 OO 6.Ae3 a6 7.Ad3 Cc6 8.Cge2 Tb8 9.a3 Cd7 1-0(41) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Match, Moscow 1958.

  104. 6...Cc6 7.Cge2 Ag4 8.f3 Ad7 9.Ae3 Dc8 1-0(23) Botvinnik Mikhail -- Breitman V, Leningrad tt 1931.
    6...Cbd7 7.Cge2 c5 8.OO cxd4 9.Cxd4 Ce5 1-0(36) Botvinnik M -- Kholodkevich Khrisogon, Ch URS, Moscow (14) 1927.

  105. 9.d5 Ad7 1-0(40) Botvinnik Mikhail -- Kubbel, Leningrad masters 1930.

  106. 3.Cf3 b6 4.g3 Ab7 5.Ag2 Ab4+ 6.Ad2 De7 7.OO Axd2 8.Dxd2 OO 9.Cc3 d6 1-0(47) Botvinnik M -- Panchenko Nil, Match, Leningrad 1927; 0-1(28) Botvinnik Mikhail -- Panchenko Nil, Moscow 1927; 0-1(29) Botvinnik M -- Panchenko N, Moscow vs Leningrad 1927; 6...Axd2+ 7.Dxd2 OO 8.OO d6 9.Dc2 Cbd7 1-0(32) Botvinnik M -- Grigoriev N, Match, Leningrad 1927; 4.Cc3 Ab4 5.Ag5 Ab7 6.e3 h6 7.Ah4 De7 8.Ad3 Axc3+ 9.bxc3 d6 =-=(38) Botvinnik Mikhail -- Lisitsin Gregori, Leningrad 1938; 3...d5 4.Ag5 Ae7 5.e3 OO 6.Cc3 Cbd7 7.Ad3 a6 8.c5 c6 9.b4 a5 1-0(31) Botvinnik Mikhail -- Yuriev Boris, Leningrad 1927; 3...c5 4.d5 exd5 5.cxd5 b5 6.a4 Da5+ 7.Ad2 b4 8.e4 Ae7 9.d6 Ad8 1-0(28) Botvinnik M -- Rokhlin Yakov, Leningrad 1927; 3...Ab4+ 4.Cc3 b6 5.Ag5 h6 6.Ah4 Ab7 7.e3 Axc3+ 8.bxc3 De7 9.Ad3 d6 =-=(38) Botvinnik M -- Lisitsyn Georgy, Ch URS , Leningrad (Russia) (15) 1938.

  107. 4.Cf3 Cbd7 5.Af4 c6 6.e3 Ae7 7.Ad3 OO 8.OO Ch5 9.Ae5 f5 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Chistiakov A, USSR 1939; 1-0(39) Botvinnik M -- Chistiakov Alexander N, Ch URS, Leningrad (12) 1939; 5...dxc4 6.e3 Cd5 7.Axc4 Cxf4 8.exf4 Ad6 9.g3 OO 1-0(25) Botvinnik Mikhail -- Menchik-Stevenson Vera, Hastings 1934; 4...Ae7 5.Ag5 h6 6.Ah4 OO 7.e3 b6 8.cxd5 Cxd5 9.Ag3 c5 =-=(64) Botvinnik M -- Bondarevsky Igor, Ch URS, Leningrad (5) 1939; 5...Cbd7 6.e3 OO 7.a3 Te8 8.Tc1 c6 9.Af4 h6 =-=(48) Botvinnik M -- Kan Ilia, Tournament, Leningrad 1934; 4...c6 5.Ag5 Cbd7 6.e3 Ae7 7.Ad3 h6 8.Ah4 OO 9.OO a6 1-0(34) Botvinnik Mikhail -- Stepanov G, Leningrad ch-city 1930.
    4.cxd5 exd5 5.Ag5 Ae7 6.e3 h6 7.Ah4 OO 8.Ad3 Te8 9.Cge2 Cbd7 =-=(42) Botvinnik Mikhail -- Porath Yosef, Amsterdam ol final 1954; 6...OO 7.Ad3 Cbd7 8.Dc2 Te8 9.Cge2 Cf8 1-0(37) Botvinnik M -- Keres Paul, Ch URS, Moscow 1952; 5.Cf3 Ae7 6.Af4 OO 7.e3 Cbd7 8.Ad3 c6 9.OO Ce8 =-=(41) Botvinnik M -- Chekhover Vitaly, Ch URS, Leningrad (16) 1939.

  108. 4...Cbd7 5.e3 c6 6.Cf3 Ae7 7.Ad3 OO 8.OO dxc4 9.Axc4 Cd5 =-=(30) Botvinnik M -- Lisitsyn Georgy, Ch URS, Moscow 1931; =-=(31) Botvinnik Mikhail -- Lisitsin Gregori, Moscow ch-SU 1931; 9...b5 1-0(32) Botvinnik Mikhail -- Goldberg Grigori, Leningrad 1929; 5...Ae7 6.Tc1 OO 7.Cf3 c6 8.Ad3 dxc4 9.Axc4 Cd5 1-0(33) Botvinnik Mikhail -- Riblin B, Leningrad 1st cat 1925.

  109. 5.Cf3 OO 6.e3 h6 7.Axf6 Axf6 8.Dc2 c5 9.dxc5 Da5 0-1(89) Botvinnik M -- Bondarevsky Igor, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941; 5...Cbd7 6.e3 h6 7.Af4 OO 8.c5 c6 9.Ad3 b6 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Moscow ch-SU 1945.

  110. 5...OO 6.Tc1 h6 7.Ah4 b6 8.cxd5 exd5 9.Ad3 Ab7 1-0(41) Botvinnik M -- Pilnick Carl, It, Budapest 1952; 6.Cf3 Ce4 7.Axe7 Dxe7 8.Dc2 c6 9.Ad3 f5 0-1(59) Botvinnik Mikhail -- Model Abram, Leningrad 1930.

  111. 9.Ad3 Cd7 =-=(48) Botvinnik Mikhail -- Lowenfisch Grigory, Moskva 1936; =-=(51) Botvinnik M -- Levenfish Grigory, It, Moscow (9) 1936.

  112. 4.Dc2 c5 5.dxc5 OO 6.Cf3 Cc6 7.e3 Axc5 8.a3 d5 9.b4 Ad6 =-=(107) Botvinnik M -- Lisitsin Georgy, Moskva 1935; =-=(95) Botvinnik M -- Lisitsin G, Moscow 1935; =-=(107) Botvinnik M -- Lisitsyn Georgy, It, Moscow 1935; 5...Cc6 6.Ag5 h6 7.Ah4 Cd4 8.Da4 Axc3+ 9.bxc3 Cf5 1-0(19) Botvinnik Mikhail -- Savitsky Leonid, Leningrad 1932; 4...Cc6 5.Cf3 OO 6.Ag5 Te8 7.e3 d6 8.Ae2 e5 9.OO Axc3 1-0(40) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Moscow 1936; 1-0(40) Botvinnik M -- Kan Ilya, It, Moscow (5) 1936; 5...d6 6.g3 e5 7.d5 Axc3+ 8.Dxc3 Ce7 9.Ag2 Ce4 =-=(57) Botvinnik M -- Eliskases Erich, It, Moscow (13) 1936; 4...d5 5.cxd5 exd5 6.Ag5 Dd6 7.e3 Ce4 8.Af4 Dg6 9.Db3 c5 1-0(12) Botvinnik M -- Sorokin N, Ch URS, Leningrad 1933; 5...Dxd5 6.Cf3 c5 7.Ad2 Axc3 8.bxc3 OO 9.e3 b6 =-=(35) Botvinnik M -- Lilienthal Andor, Hastings 1934.
    4.Cf3 d5 5.cxd5 exd5 6.Ag5 h6 7.Ah4 g5 8.Ag3 Ce4 9.Cd2 Cxc3 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Training 1954; 6...Dd6 7.Cd2 Cbd7 8.e3 c6 9.Ad3 OO 1-0(31) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Training 1938; 4...c5 5.a3 Axc3+ 6.bxc3 Da5 7.Ad2 Ce4 8.Dc2 Cxd2 9.Cxd2 d6 1-0(41) Botvinnik M -- Kan Ilia, Ch URS, Leningrad (10) 1939; 4...b6 5.Ag5 Ab7 6.e3 h6 7.Ah4 Axc3+ 8.bxc3 d6 9.Cd2 e5 =-=(29) Botvinnik Mikhail -- Keres Paul, Moscow ch-SU 1940; 4...De7 5.Ag5 OO 6.e3 d6 7.Cd2 h6 8.Ah4 Cbd7 9.Ae2 g5 =-=(63) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Moscow ch-SU 1940; 4...OO 5.Ag5 d6 6.e3 De7 7.Ae2 e5 8.Dc2 Te8 9.OO Axc3 1-0(41) Botvinnik M -- Chekhover Vitaly, Ch URS , Leningrad (Russia) 1938.
    4.a3 Axc3+ 5.bxc3 c5 6.f3 d5 7.cxd5 Cxd5 8.Dd2 Cc6 9.e4 Cb6 =-=(23) Botvinnik Mikhail -- Donner Jan-Hein, Munich ol 1958; =-=(23) Botvinnik M -- Donner Johannes H, Olympiad, Munich 1958; 6.e3 OO 7.Ad3 Cc6 8.Ce2 d6 9.Cg3 b6 =-=(41) Botvinnik M -- Keres Paul, It, Amsterdam 1938; 5...d5 6.cxd5 exd5 7.Ag5 c5 8.f3 h6 9.Axf6 Dxf6 0-1(24) Botvinnik Mikhail -- Kotov Alexander, GRONINGEN 1946.

  113. 4...Cc6 5.Cf3 OO 6.a3 Axc3+ 7.Dxc3 Ce4 8.Dd3 d5 9.g3 b6 1-0(29) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Ch Leningrad, Leningrad 1932.

  114. 5...Axc5 6.Cf3 Cc6 7.Ag5 b6 8.e4 Cd4 9.Cxd4 Axd4 1-0(41) Botvinnik M -- Kan I, Leningrad-tm 1930; 1-0(40) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Leningrad-Moskva 1930; 1-0(43) Botvinnik Mikhail -- Kan Ilya, Leningrad 1930.
    5...Ca6 6.a3 Axc5 7.Cf3 OO 8.Ag5 Ae7 9.e4 d6 1-0(39) Botvinnik Mikhail -- Gotthilf Solomon, Leningrad 1930.

  115. 6.Cf3 Ce4 7.Ad2 Cxc5 8.Dc2 f5 9.a3 Axc3 =-=(30) Botvinnik Mikhail -- Myasojedow, Leningrad 1931; *(30) Botvinnik Mikhail -- Miasoedov Grigori, Leningrad ch-city 1930.

  116. 6...Axc5 7.Cf3 h6 8.Ah4 Db6 9.Dc2 Ae7 1-0(36) Botvinnik Mikhail -- Mazel Isaak, Moscow ch-SU 1931.

  117. 7.Axf6 Dxf6 8.Cf3 Axc5 9.e3 OO 1-0(42) Botvinnik Mikhail -- Sozin Veniamin, Leningrad masters 1933.

  118. 7...g5 8.Ag3 Ce4 9.e3 Axc3+ 1-0(31) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Leningrad masters 1932.

  119. 9.bxc3 Cf5 1-0(12) Botvinnik Mikhail -- Savitsky Leonid, Leningrad ch-city 1932; 1-0(19) Botvinnik M -- Savitsky L, Ch Leningrad, Leningrad 1932.

  120. 4...c5 5.Ad3 Cc6 6.a3 Axc3+ 7.bxc3 d6 8.Ce2 b6 9.e4 Dd7 =-=(49) Botvinnik Mikhail -- Lisitsin Gregori, Moscow ch-SU 1955; 7...b6 8.e4 d6 9.Ce2 e5 =-=(58) Botvinnik Mikhail -- Keres Paul, Moscow ch-SU 1951; 5...d5 6.Cf3 OO 7.OO Cc6 8.a3 Axc3 9.bxc3 dxc4 =-=(29) Botvinnik Mikhail -- Euwe Max, Amsterdam ol prel 1954; 5.a3 Axc3+ 6.bxc3 Cc6 7.Ad3 OO 8.Ce2 b6 9.e4 Ce8 0-1(41) Botvinnik Mikhail -- Reshevsky Samuel, Moskou 1948; 0-1(42) Botvinnik M -- Reshevsky Samuel H, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948; 5.Ce2 d5 6.a3 Axc3+ 7.Cxc3 b6 8.cxd5 exd5 9.Ab5+ Ad7 1-0(69) Botvinnik M -- Pirc Vasja, Olympiad, Amsterdam 1954.
    4...b6 5.Ce2 Aa6 6.a3 Ae7 7.Cf4 d5 8.cxd5 Axf1 9.Rxf1 exd5 1-0(30) Botvinnik M -- Smyslov Vassily, Ch World , Moscow (Russia) (2) 1954; 8.b3 OO 9.Ab2 c6 1-0(87) Botvinnik M -- Novotelnov Nikolay, Ch URS, Moscow 1951; 7...OO 8.b4 d5 9.b5 Ab7 1-0(57) Botvinnik Mikhail -- Moiseev Oleg, Moscow ch-SU 1951; 7.Cg3 d5 8.cxd5 Axf1 9.Cxf1 exd5 0-1(35) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow Wch-m 1951; 5...Ab7 6.a3 Axc3+ 7.Cxc3 OO 8.Ad3 c5 9.d5 b5 =-=(56) Botvinnik Mikhail -- Bronstein David, Moscow Wch-m 1951; 6...Ae7 7.d5 OO 8.Cg3 d6 9.Ae2 c6 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Sverdlovsk 1943.
    4...Cc6 5.Ce2 d5 6.a3 Ae7 7.cxd5 exd5 8.Cf4 OO 9.Ae2 Af5 1-0(37) Botvinnik Mikhail -- Taimanov Mark, Moscow 1953; 1-0(42) Botvinnik Mikhail -- Taimanov Mark, Moscow ch-SU m 1952; 8.g3 OO 9.Ag2 Ca5 0-1(50) Botvinnik Mikhail -- Taimanov Mark, Moscow ch-SU 1952; 7.Cg3 h5 8.cxd5 exd5 9.Ad3 h4 =-=(37) Botvinnik Mikhail -- Taimanov Mark, Moscow ch-SU 1951; 5...e5 6.a3 Axc3+ 7.Cxc3 exd4 8.exd4 d5 9.c5 h6 =-=(33) Botvinnik Mikhail -- Sokolsky Alexei, Moscow ch-SU 1944; =-=(31) Botvinnik M -- Sokolsky A, 13e URS ch 1944.
    4...d5 5.a3 Ae7 6.Cf3 OO 7.b4 Cbd7 8.Ab2 c6 9.Dc2 dxc4 =-=(31) Botvinnik Mikhail -- Reshevsky Samuel, Moscow URS-USA 1955; 9...Te8 1-0(41) Botvinnik Mikhail -- Lipnitsky Isaak, Moscow ch-SU 1951; 9.Ad3 dxc4 1-0(32) Botvinnik M -- Reshevsky Samuel H, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948; 5...Axc3+ 6.bxc3 c5 7.cxd5 exd5 8.Ad3 OO 9.Ce2 b6 1-0(41) Botvinnik M -- Capablanca J., It, Amsterdam (11) 1938; 1-0(38) Botvinnik Mikhail -- Alexander Conel Hugh, radio URS-ENG 1946.
    4...De7 5.Ce2 b6 6.a3 Axc3+ 7.Cxc3 Ab7 8.d5 d6 9.Ae2 Cbd7 1-0(33) Botvinnik M -- Ragozin Viacheslav, Memorial M.Chigorin, Moscow (11) 1947; 1-0(33) Botvinnik Mikhail -- Ragozin Viacheslav, Moscow Chigorin-mem 1947.

  121. 5.a3 Axc3+ 6.bxc3 Te8 7.Ce2 e5 8.Cg3 d6 9.Ae2 Cbd7 1-0(23) Botvinnik M -- Keres Paul, Ch World , Hague/Moscow (Neth 1948.
    5.Cf3 Te8 6.Ad3 d6 7.OO Axc3 8.bxc3 Cbd7 9.e4 e5 =-=(42) Botvinnik Mikhail -- Taimanov Mark, Moscow ch-SU m 1952.
    5.Ce2 d5 6.a3 Ae7 7.cxd5 exd5 8.g3 Cbd7 9.Ag2 Cb6 0-1(54) Botvinnik M -- Lilienthal Andre, Ch URS , Leningrad/Moscow (Ru 1941.

  122. 5...c5 6.a3 Axc3+ 7.bxc3 Cc6 8.e4 cxd4 9.cxd4 Cxd4 1-0(24) Botvinnik Mikhail -- Averbakh Yuri, Training 1956; 6.Cf3 b6 7.OO Ab7 8.Ca4 cxd4 9.a3 Ae7 0-1(39) Botvinnik M -- Bronstein David I, Match, Moscow (5) 1951.

  123. 9.Ab2 Da5 =-=(38) Botvinnik Mikhail -- Barcza Gedeon, Budapest 1952; 9...Cc6 1-0(43) Botvinnik Mikhail -- Furman Semen, Moscow ch-SU 1955.